Η ΕΚΘΕΣΗ ΩΜΟΤΗΤΩΝ

J.G. Ballard
The Atrocity Exhibition (1966)
Μετάφραση: Ηρακλής Ρενιέρης

Αποκάλυψη. Ένα ανησυχητικό χαρακτηριστικό αυτής της ετήσιας έκθεσης, στην οποία οι ίδιοι οι ασθενείς δεν προσκλήθηκαν, ήταν η αξιοσημείωτη προκατάληψη των πινάκων με θέμα την καταστροφή του κόσμου από θεομηνίες, σαν αυτοί οι χρόνιοι έγκλειστοι ασθενείς να είχαν ανιχνεύσει κάποια σεισμική δόνηση μέσα στο μυαλό των γιατρών και των νοσοκόμων. Καθώς η Κάθριν Ώστιν περπατούσε μέσα στο διαμορφωμένο γυμναστήριο, αυτές οι αλλόκοτες εικόνες που συγχώνευαν το Ενιβετόκ και το Λούνα Παρκ, τον Φρόυντ και την Ελίζαμπεθ Τέυλορ, της θύμιζαν τις διαφάνειες των εκτεθειμένων νευροτομιών στο γραφείο του Τράβις. Οι διαφάνειες κρέμονταν στους γυαλιστερούς τοίχους σαν κώδικες αξεδιάλυτων ονείρων, κλειδιά σε έναν εφιάλτη στον οποίο η Κάθριν Ώστιν είχε αρχίσει να παίζει έναν περισσότερο πρόθυμο και υπολογισμένο ρόλο. Αρχισε να κουμπώνει το λευκό πανωφόρι της καθώς ο δρ. Νέιθαν πλησίασε, κρατώντας το τσιγάρο του με το χρυσό επιστόμιο κοντά στο ρουθούνι του. «Α, δρ Ώστιν... Πώς σας φαίνονται; Βλέπω ότι γίνεται Πόλεμος στην Κόλαση».

Σημειώσεις Σχετικά Με Ένα Νευρικό Κλονισμό. O θόρυβος από τις κινηματογραφικές ταινίες των επιφερομένων ψυχώσεων, υψωνόταν μέσα από την αίθουσα διαλέξεων κάτω από το γραφείο του Τράβις. Με την πλάτη γυρισμένη στο παράθυρο πίσω από το γραφείο του, ο Τράβις συνδύασε τα οριακά ντοκουμέντα που με τόσο πολύ κόπο είχε μαζέψει τους προηγούμενους μήνες: (1) ένα φασματογράφημα του ήλιου' (2) μια μπροστινή άποψη των μπαλκονιών του ξενοδοχείου Χίλτον στο Λονδίνο' (3) μια εγκάρσια τομή ενός προκάμβριου τριλοβίτη' (4) τα Χρονογράμματα του Ετ. Ζ. Μαρέ' (5) μια φωτογραφία το απόγευμα της 7ης Αυγούστου του 1945 στην αμμοθάλασσα του κοιλώματος Κουατάρα στην Αίγυπτο' (6) μια αναπαραγωγή του πίνακα του Μαξ Ερνστ Κήπος - Παγίδα Αεροπλάνων' (7) συνδυασμένες σκηνές για τις «Little Boy» και «Fat Boy», τις ατομικές βόμβες που έπεσαν στην Χιροσίμα και το Ναγκασάκι. Όταν τελείωσε, ο Τράβις γύρισε προς το παράθυρο. Όπως συνήθως, η λευκή Pontiac είχε βρει μέσα στο γεμάτο χώρο στάθμευσης μια θέση ακριβώς κάτω από το γραφείο του. Οι δύο επιβάτες της τον παρακολουθούσαν μέσα από το φυμέ παρμπρίζ.

Απόκρυφα Τοπία. Ελέγχοντας το τρέμουλο στο αριστερό του χέρι, ο Τράβις εξέτασε τον άνδρα με τους αδύνατους ώμους που καθόταν απέναντί του. Περνώντας μέσα από το υπέρθυρο, το φως από τον άδειο διάδρομο έπεφτε στο σκοτεινό γραφείο. Το πρόσωπο του άνδρα ήταν μισοκρυμμένο από το γείσο του τζόκεϊ του, αλλά ο Τράβις αναγνώρισε τα σημαδεμένα χαρακτηριστικά του πιλότου του βομβαρδιστικού του οποίου οι φωτογραφίες, σχισμένες από τις σελίδες του Νewsweek και του Paris-Match, απλώνονταν στους τοίχους του δωματίου του φτηνού ξενοδοχείου στο Ερλς Κορτ. Τα μάτια του άνδρα ατένιζαν τον Τράβις, αλλά το βλέμμα του κρατιόταν σταθερό με συνεχή προσπάθεια. Για κάποιο λόγο τα επίπεδα του προσώπου του δεν κατάφερναν να διασταυρώνονται, λες και ο πραγματικός τους διαχωρισμός είχε λάβει χώρα σε μια μέχρι τώρα αόρατη διάσταση, ή απαιτούσε κάποια στοιχεία διαφορετικά από αυτά που παρείχαν ο χαρακτήρας του και η μυϊκή του διάπλαση. Γιατί άραγε είχε έρθει στο νοσοκομείο, αναζητώντας τον Τράβις ανάμεσα σε τριάντα γιατρούς; Ο Τράβις είχε προσπαθήσει να του μιλήσει, αλλά ο ψηλός άνδρας δεν απαντούσε, ενώ στεκόταν δίπλα στον θάλαμο οργάνων σαν ένα ρακένδυτο ανδρείκελο. Το ανώριμο αλλά ταυτοχρόνως γερασμένο του πρόσωπο έμοιαζε τόσο άκαμπτο όσο και μια γύψινη μάσκα. Εδώ και μήνες, ο Τράβις έβλεπε την μοναχική του σιλουέτα, με τους ώμους σκυφτούς μέσα στο αεροπορικό τζάκετ, σε όλο και περισσότερες ταινίες επικαίρων, ως κομπάρσο σε πολεμικές ταινίες και μετά ως ασθενή σε μια κομψή οφθαλμολογική ταινία με θέμα τον νυσταγμό = οι σειρές των τεράστιων γεωμετρικών μοντέλων, σαν τομές αφηρημένων τοπίων, τον είχαν κάνει να αισθανθεί με ανησυχία ότι η επί μακρόν αναμενόμενη αντιπαράστασή τους θα πραγματοποιούνταν σύντομα.

Πεδίο Βολής. Ο Τράβις σταμάτησε το αυτοκίνητο στο τέλος του δρόμου. Στο φως του ήλιου μπορούσε να δει τα υπολείμματα του εξωτερικού περιμετρικού φράχτη, και πέρα απ' αυτόν ένα σκουριασμένο τολ και τις στέγες των αμπριών. Διέσχισε το κοίλωμα και προχώρησε προς τον φράχτη όπου μέσα σε πέντε λεπτά βρήκε ένα άνοιγμα. Ένας αχρηστεμένος διάδρομος προχωρούσε μέσα από το γρασίδι. Μισοκρυμμένα από το φως του ήλιου, τα σχέδια παραλλαγής που διέτρεχαν το σύμπλεγμα των σκοπιών και των αμπριών τετρακόσια μέτρα πιο μακριά, του φανέρωναν κάποιες αμυδρά γνώριμες καμπύλες = το μοντέλο ενός προσώπου, μια πόζα, ένα νευρικό διάκενο. Εδώ θα συνέβαινε ένα μοναδικό γεγονός. Χωρίς σκέψη, ο Τράβις μουρμούρισε «Ελίζαμπεθ Τέυλορ». Ξαφνικά, ένας στριγκός ήχος ακούσθηκε επάνω από τα δένδρα.

Ψυχικός Διχασμός: Ποιός Γέλασε με το Ναγκασάκι; Ο Τράβις έτρεξε πάνω στο σπασμένο τσιμέντο προς τον φράχτη. Το ελικόπτερο βουτούσε προς το μέρος του με την μηχανή να βρυχάται μέσα από τα δένδρα και τις έλικές του να ξεσηκώνουν ένα στρόβιλο από φύλλα και χαρτιά. Είκοσι μέτρα πριν τον φράχτη, ο Τράβις σκόνταψε ανάμεσα στις κουλούρες του αγκαθωτού σύρματος. Το ελικόπτερο πλάγιαζε απότομα, ο πιλότος ήταν κουλουριασμένος πάνω από το χειριστήριο. Καθώς ο Τράβις έτρεχε μπροστά, οι σκιές που έριχνε το σκάφος τρεμόπαιζαν γύρω του σαν κρυπτικά ιδεογράμματα. Το ελικόπτερο τραβήχτηκε και πέταξε πέρα από τα αμπριά. Όταν ο Τράβις έφθασε στο αυτοκίνητο κρατώντας το σκισμένο γόνατο του παντελονιού του, είδε την νεαρή γυναίκα με το λευκό φόρεμα να περπατά στον στενό δρόμο. Τα μάτια του παραμορφωμένου της προσώπου τον κοίταζαν με επιείκεια. Ο Τράβις έκανε να της φωνάξει, αλλά συγκρατήθηκε. Εξαντλημένος, έκανε εμετό στην σκεπή του αυτοκινήτου.

Σειραϊκοί Θάνατοι. Εκείνες τις στιγμές, καθώς καθόταν στο πίσω κάθισμα της Pontiac, τον Τράβις τον απασχολούσε ο διαχωρισμός του από τα συνήθη σημεία της ζωής που είχε αποδεχθεί για τόσο καιρό. Η σύζυγός του, οι ασθενείς του νοσοκομείου (πράκτορες της αντίστασης στον "παγκόσμιο πόλεμο" που ήλπιζε να εξαπολύσει), η αβέβαιη σχέση του με την Κάθριν Ώστιν - όλα αυτά είχαν γίνει τόσο αποσπασματικά όσο και τα πρόσωπα της Ελίζαμπεθ Τέυλορ και του Σίγκμουντ Φρόυντ στα διαφημιστικά ταμπλό, και τόσο αναληθή όσο και ο πόλεμος που είχαν ξαναξεκινήσει οι κινηματογραφικές εταιρείες στο Βιετνάμ. Καθώς βυθιζόταν όλο και πιό βαθιά στην ψύχωσή του, της οποίας την έναρξη είχε αναγνωρίσει στην διάρκεια του έτους στο νοσοκομείο, καλοδεχόταν αυτό το ταξίδι σε ένα γνωστό περιβάλλον, τις ζώνες του λυκόφωτος. Την αυγή, αφού οδηγούσαν όλη την νύχτα, προσέγγισαν τα προάστια της Κόλασης. Οι χλωμές αναλαμπές από τα πετροχημικά εργοστάσια φώτιζαν τις υγρές πέτρες. Κανένας δεν θα τους συναντούσε εκεί. Οι δύο συνοδοί του, ο πιλότος του βομβαρδιστικού με την ξεθωριασμένη φόρμα που οδηγούσε, και η όμορφη νεαρή γυναίκα με τα εγκαύματα από ραδιενέργεια, δεν του μιλούσαν ποτέ. Κάποιες στιγμές, η νεαρή γυναίκα γύριζε για να τον κοιτάξει με ένα αχνό χαμόγελο στο παραμορφωμένο της στόμα. Ηθελημένα, ο Τράβις δεν της αποκρινόταν, διστάζοντας να παραδοθεί στα χέρια της. Ποιοί ήταν αυτοί οι παράξενοι δίδυμοι - αγγελιοφόροι από το ίδιο του το υποσυνείδητο; Οδηγούσαν για ώρες μέσα από τα ατέλειωτα προάστια της πόλης. Γύρω τους τα ταμπλό πολλαπλασιάζονταν κτίζοντας τους δρόμους με γιγαντιαία αντίγραφα των βομβαρδισμών στο Βιετνάμ, των σειραϊκών θανάτων της Ελίζαμπεθ Τέυλορ και της Μέριλυν Μονρόε που είχαν χαραχθεί βαθμιδωτά στα τοπία του Ντιεν Μπιεν Φου και του Δέλτα του ποταμού Μεκόνγκ.

Ένωσις Θυμάτων Πολέμου. Μετά από προτροπή της νεαρής γυναίκας, ο Τράβις γράφτηκε στην Ε.Θ.Π., και μαζί με μια ομάδα από τριάντα νοικοκυρές εξασκήθηκε στην προσομοίωση των τραυμάτων. Εκτεταμένες εγκεφαλικές κακώσεις και κοιλιακές αιμορραγίες μπορούσαν να προσομοιωθούν μέσα σε μισή ώρα, με την βοήθεια της επίστρωσης διαφόρων χρωματιστών ρητινών, ενώ τα πειστικά εγκαύματα από ραδιενέργεια απαιτούσαν προσεκτική προετοιμασία και χρειάζονταν από τρεις έως τέσσερις ώρες για το μακιγιάρισμα. Αντιθέτως, ο θάνατος ήταν απλώς ζήτημα επίδεσης γαζών. Αργότερα, στο διαμέρισμα που είχαν πάρει με θέα στον ζωολογικό κήπο, ο Τράβις ξέπλυνε τις πληγές από τα χέρια και το πρόσωπό του. Αυτή η παράξενη παντομίμα, που την σκέπαζε η δυσοσμία των ζώων στην καλοκαιρινή νύχτα, έμοιαζε να εκτελείται μόνο και μόνο για να ηρεμήσει τους δύο συνοδούς του. Μέσα από τον καθρέφτη του μπάνιου μπορούσε να δει την ψηλή φιγούρα του πιλότου, το λεπτό του πρόσωπο με τα χαμένα μάτια μισοκρυμμένα από το τζόκεϊ, καθώς και την νεαρή γυναίκα με το λευκό φόρεμα που τον παρακολουθούσε μέσα από το καθιστικό. Το έξυπνο πρόσωπό της, που έμοιαζε να ανήκει σε μια φοιτήτρια, το σκίαζε μερικές φορές ένα εχθρικό τικ. Ήδη ο Τράβις δυσκολευόταν να μην την σκέφτεται συνεχώς. Πότε θα του μιλούσε; Μήπως, όπως κι αυτός, συνειδητοποιούσε ότι οι εντολές θα έρχονταν από κάποια άλλα επίπεδα;

Πειρατικός Ασύρματος. Υπήρχε ένας αριθμός κρυφών μεταδόσεων που άκουγε ο Τράβις: 1) νωτιαίου μυελού: εικόνες λόφων και κρατήρων, κοιλωμάτων με στάχτη όπου είχαν χαραχθεί βαθμιδωτά τα πρόσωπα του Φρόυντ, του Έδερλυ και της Γκάρμπο' 2) θωρακικές: τα σκουριασμένα πετσώματα των υποβρυχίων που είχαν προσαράξει στον ορμίσκο του Τσίνγκτάο, κοντά στα κατεστραμμένα Γερμανικά φρούρια όπου οι Κινέζοι οδηγοί άφηναν ματωμένα αποτυπώματα στους τοίχους των αποθηκών πυρομαχικών' 3) ιερού οστού: 2 Σεπτεμβρίου 1945, Ημέρα Νίκης Επί Της Ιαπωνίας, τα πτώματα των Γιαπωνέζων στρατιωτών την νύχτα στους ορυζώνες. Την επόμενη μέρα, καθώς επέστρεφε περπατώντας στην Σαγκάη, οι χωρικοί έσπερναν ρύζι ανάμεσα στα σκορπισμένα πόδια. Μνήμες κάποιων άλλων παρά του εαυτού του, όλα αυτά τα μηνύματα εστίαζαν σε κάποιο σημείο. Το νεκρό πρόσωπο του πιλότου του βομβαρδιστικού αιωρούνταν δίπλα στην πόρτα, η προβολή του άγνωστου στρατιώτη του Τρίτου Παγκοσμίου Πολέμου. Η παρουσία του εξαντλούσε τον Τράβις.

Τα Χρονογράμματα του Μαρέ. Ο δρ Νέιθαν πέρασε πάνω από το γραφείο του τις εικόνες στην Μάργκαρετ Τράβις. «Τα Χρονογράμματα του Μαρέ είναι φωτογραφίες πολλαπλών εκτυπώσεων στις οποίες είναι ορατό το στοιχείο του χρόνου - μια ανθρώπινη μορφή που περπατάει, για παράδειγμα, αναπαριστάται ως μια σειρά από θινοειδείς μορφές». Ο δρ Νέιθαν δέχτηκε ένα τσιγάρο από την Κάθριν Ώστιν, η οποία είχε προχωρήσει νωχελικά από τον επωαστικό κλίβανο του πίσω μέρους του γραφείου. Αγνοώντας το εξεταστικό της βλέμμα, συνέχισε να μιλά. «Το λαμπρό επίτευγμα του συζύγου σας ήταν η αντιστροφή της διαδικασίας. Χρησιμοποιώντας μια σειρά από φωτογραφίες των πιο συνηθισμένων πραγμάτων - π.χ. αυτού του γραφείου, ενός πανοράματος των ουρανοξυστών της Νέας Υόρκης, ενός γυμνού γυναικείου σώματος, ενός προσώπου κατατονικού ασθενούς - τα μεταχειρίσθηκε σαν αυτά να ήταν ήδη χρονογράμματα και αντί να εισάγει, εξήγαγε το στοιχείο του χρόνου». Ο δρ Νέιθαν άναψε προσεκτικά το τσιγάρο του. «Τα αποτελέσματα ήταν εκπληκτικά. Αποκαλύφθηκε ένας πολύ διαφορετικός κόσμος. Τα οικεία περιβάλλοντα των καθημερινών μας ζωών, ακόμη και οι μικρότερες χειρονομίες μας, διαπιστώθηκε ότι είχαν εντελώς διαφορετικές σημασίες. Όσο για την γερμένη φιγούρα ενός κινηματογραφικού αστέρα, ή αυτό εδώ το νοσοκομείο...»

«Ο σύζυγός μου ήταν γιατρός ή ασθενής;» Ο δρ Νέιθαν έγνεψε βαθυστόχαστα, κοιτάζοντας την Κάθριν Ώστιν πάνω από τα ακροδάχτυλά του. Τι είχε δει άραγε ο Τράβις μέσα σ' αυτά τα κορεσμένα από χρόνο απαγορευτικά μάτια; «Κυρία Τράβις, δεν είμαι σίγουρος αν αυτή η ερώτηση έχει πια νόημα. Αυτά τα ζητήματα ενέχουν μια άλλου είδους σχετικότητα. Αυτό που απασχολεί εμάς τώρα είναι οι επιπτώσεις - ειδικά, το σύμπλεγμα των ιδεών και των γεγονότων που αναπαριστώνται στον Τρίτο Παγκόσμιο Πόλεμο, όχι οι πολιτικές και στρατιωτικές δυνατότητες, αλλά η εσωτερική ταυτότητα μιας τέτοιας ιδέας. Για μας, ίσως ο Τρίτος Παγκόσμιος Πόλεμος να μην είναι τίποτε περισσότερο από μια απειλητική έκθεση Ποπ αρτ, αλλά για τον σύζυγό σας έχει μεταβληθεί σε μια έκφραση τόσο της αποτυχίας της ψυχής του να αποδεχθεί το γεγονός της ίδιας του της συνειδητότητας, όσο και της εξέγερσής του ενάντια στο χωροχρονικό συνεχές που υφίσταται τώρα. Ίσως η δρ Ώστιν να διαφωνεί, αλλά εμένα μου φαίνεται ότι η πρόθεσή του είναι να ξεκινήσει τον Τρίτο Παγκόσμιο Πόλεμο, όχι βέβαια με την συνηθισμένη έννοια του όρου. Οι αιφνιδιαστικές επιθέσεις θα διεξάγονται στα νωτιαία πεδία μάχης, σε σχέση με τις στάσεις που θα παίρνει το σώμα μας, ή με τα τραύματα που θα προσομοιώνονται στην γωνία ενός τοίχου ή σε ένα μπαλκόνι».

Φακοί Ζουμ. Ο δρ Νέιθαν σταμάτησε. Απρόθυμα, τα μάτια του στράφηκαν στην φωτογραφική μηχανή που στεκόταν στο τρίποδό της στην άλλη άκρη του δωματίου, δίπλα στον ψυχαναλυτικό καναπέ. Πώς θα μπορούσε να εξηγήσει σ' αυτήν την αινιγματική και ευαίσθητη γυναίκα ότι το σώμα της, με την ατέλειωτα οικεία γεωμετρία του και τα τοπία των επαφών και των συναισθημάτων, ήταν η μόνη άμυνα τους στις τόσο ξεκάθαρες προθέσεις του συζύγου της; Και πάνω απ' όλα, πώς θα μπορούσε να της ζητήσει να ποζάρει για κάτι που η ίδια αναμφιβόλως θα θεωρούσε μια σειρά από άσεμνες φωτογραφίες;

Η Δερματική Επιφάνεια. Μετά την συνάντησή τους στην έκθεση πολεμικών τραυμάτων στην νέα αίθουσα διαλέξεων της Βασιλικής Ιατρικής Εταιρείας, ο Τράβις και η Κάθριν Ώστιν επέστρεψαν στο διαμέρισμα που είχε θέα στον ζωολογικό κήπο. Στο ασανσέρ, ο Τράβις απέφυγε τα χέρια της καθώς αυτή προσπάθησε να τον αγκαλιάσει. Την οδήγησε στο υπνοδωμάτιο. Εκεί η Κάθριν, με σφιγμένο το στόμα της, παρακολουθούσε καθώς ο Τράβις της έδειχνε τα μοντέλα του Ένεπερ. «Τι είναι αυτά;» τον ρώτησε, αγγίζοντας τους αλληλοδιαπλεκόμενους κύβους και κώνους, τα μαθηματικά μοντέλα ενός ψευδο-διαστήματος. «Συγχωνευμένες ακολουθίες, Κάθριν - ένα όπλο για την Ημέρα της Κρίσεως». Στις στάσεις που έπαιρναν, στις καμπύλες του μηρού και του θώρακα, ο Τράβις εξερεύνησε την γεωμετρία και τον ογκομετρικό χρόνο του υπνοδωματίου, και αργότερα του καμπυλόγραμμου κτίσματος της αίθουσας τελετών, των προεξεχόντων μπαλκονιών του Χίλτον του Λονδίνου, και τέλος, του εγκατελειμένου πεδίου βολής. Εδώ, οι κυκλικές επιφάνειες των στόχων ταυτίσθηκαν στο μυαλό του Τράβις με τα κρυμμένα στήθη της νεαρής γυναίκας με τα εγκαύματα από ραδιενέργεια. Ψάχνοντάς την, αυτός και η Κάθριν Ώστιν οδηγούσαν στην εξοχή καθώς βράδιαζε, χαμένοι ανάμεσα στον λαβύρινθο των διαφημιστικών ταμπλό. Τα πρόσωπα του Σίγκμουντ Φρόυντ και της Ζαν Μορώ προήδρευαν στις τελευταίες τους πικρές ώρες.

Νεόπλασμα. Αργότερα, ξεφεύγοντας από την Κάθριν Ώστιν και από την απαγορευτική φιγούρα του πιλότου, που τον παρακολουθούσε τώρα από την οροφή του κλουβιού με τα λιοντάρια, ο Τράβις βρήκε καταφύγιο σε ένα μικρό σπίτι στα προάστια, ανάμεσα στις δεξαμενές του Στέηνς και του Σέππερτον. Κάθισε στο άδειο καθιστικό που είχε θέα στον απεριποίητο κήπο. Μέσα από το άσπρο μπάνγκαλόου πέρα από τον σανιδένιο φράχτη, η μεσόκοπη γειτόνισά του που πέθαινε από καρκίνο, τον παρακολουθούσε τα ατέλειωτα απογεύματα. Το όμορφο πρόσωπό της, μισοκαλυμμένο από την δαντελένια κουρτίνα, έμοιαζε με ένα κρανίο. Όλη την ημέρα τριγύριζε στο μικρό υπνοδωμάτιο. Στο τέλος του δεύτερου μήνα, καθώς οι επισκέψεις του γιατρού γίνονταν όλο και πιο συχνές, γδυνόταν δίπλα στο παράθυρο, εκθέτοντας το αδυνατισμένο σώμα της μέσα από τις αραχνούφαντες κουρτίνες. Κάθε μέρα, καθώς ο Τράβις την παρακολουθούσε από το δωμάτιο, έβλεπε διαφορετικές όψεις του απισχναμένου σώματός της, τα μελανά στήθη της που του θύμιζαν τα μάτια του πιλότου και τις ουλές στην κοιλιά που έμοιαζαν με τα εγκαύματα από ραδιενέργεια της νεαρής κοπέλας. Μετά τον θάνατό της ακολούθησε την νεκρώσιμη αυτοκινητοπομπή μέσα στην άσπρη Pontiac.

Η Χαμένη Συμμετρία του Βλαστιδίου. «Αυτή η απροθυμία του να αποδεχθεί το γεγονός της ίδιας του της συνειδητότητας», έγραψε ο δρ Νέιθαν, «ίσως αντανακλά κάποιες συγκεκριμένες δυσκολίες προσδιορισμού στο άμεσο χωροχρονικό πλαίσιο. Η δεξιόστροφη σπείρα μιας σκάλας ίσως να του θυμίζει παρόμοιες τάσεις μέσα στην χημεία του βιολογικού βασίλειου. Αυτό μπορεί να λάβει αξιοσημείωτες προεκτάσεις = για παράδειγμα, τα προεξέχοντα μπαλκόνια του ξενοδοχείου Χίλτον έχουν ταυτισθεί με τις χαμένες βραγχιαίες σχισμές του προγουλιού της θνήσκουσας ηθοποιού Ελίζαμπεθ Τέυλορ. Ένα μεγάλο μέρος των σκέψεων του Τράβις αφορά σε αυτό που ο ίδιος ορίζει ως "την χαμένη συμμετρία του βλαστιδίου" - του πρωτογενούς προγόνου του εμβρύου που είναι η τελευταία δομή που διατηρεί τέλεια συμμετρία σε κάθε επίπεδο. Ο Τράβις σκέφθηκε ότι τα σώματά μας ίσως κρύβουν τα κατάλοιπα μιας συμμετρίας, όχι μόνο ως προς τον κάθετο άξονα, αλλά και ως προς τον οριζόντιο. Μπορούμε να θυμηθούμε την ιδέα του Γκαίτε ότι το κρανίο σχηματίζεται από τροποποιημένους σπόνδυλους - με τον ίδιο τρόπο, τα οστά της λεκάνης ίσως αποτελούν τα υπολείμματα ενός χαμένου κρανίου του ιερού οστού. Εδώ και καιρό έχει παρατηρηθεί η ομοιότητα ανάμεσα στις ιστολογίες των νεφρών και των πνευμόνων. Στο μυαλό έρχονται κάποιες άλλες αντιστοιχίες ανάμεσα στο αναπνευστικό και το ουρογεννητικό σύστημα, αντιστοιχίες που διατηρούνται τόσο στην λαϊκή μυθολογία (η υποτιθέμενη αναλογική σχέση ανάμεσα στα μεγέθη της μύτης και του πέους), όσο και στον ψυχαναλυτικό συμβολισμό (τα "μάτια" είναι ένας συνήθης κώδικας για τους όρχεις). Συμπερασματικά, φαίνεται ότι η εξαιρετική ευαισθησία που δείχνει ο Τράβις στους όγκους και την γεωμετρία του κόσμου που τον περιβάλλει, καθώς και η άμεση μετάφρασή τους σε ψυχολογικούς όρους, ίσως αντανακλά μια καθυστερημένη απόπειρα επιστροφής σε έναν συμμετρικό κόσμο, που θα επανακτήσει την τέλεια συμμετρία του βλαστιδίου, καθώς και την αποδοχή της "Μυθολογίας της Επιστροφής στον Αμνιωτικό Σάκκο." Στο μυαλό του, ο Τρίτος Παγκόσμιος Πόλεμος αντιπροσωπεύει την τελική ανισορροπία και αυτοκαταστροφή ενός ασύμμετρου κόσμου, τον τελευταίο αυτοκτονικό σπασμό της δεξιόστροφης έλικας του DNA. Ο ανθρώπινος οργανισμός είναι μια έκθεση ωμοτήτων στην οποία ο Τράβις είναι ένας απρόθυμος θεατής...»

Eυρυδίκη σε μια Μάντρα Μεταχειρισμένων Αυτοκινήτων. Η Μάργκαρετ Τράβις σταμάτησε για λίγο στον άδειο προθάλαμο του κινηματογράφου, κοιτάζοντας τις κορνιζαρισμένες φωτογραφίες. Στο χλωμό φως πίσω από τις κουρτίνες διέκρινε την μορφή του σμηναγού Γουέμπστερ με το σκούρο κοστούμι και τα όμορφα μάτια του, που τα σκίαζε το βελούδινο ύφασμα. Οι περασμένες εβδομάδες ήταν ένα εφιάλτης - ο Γουέμπστερ με την μεγάλης εμβέλειας κάμερά του και τις χυδαίες του ερωτήσεις. Φαινόταν να αντλεί μια συγκεκριμένη σαρδόνια απόλαυση την ώρα που διεξήγαγε αυτήν την ατομική Αναφορά Κίνσεη για τις ...στάσεις της, τα επίπεδα της, το πού και πότε έβαζε ο Τράβις τα χέρια του στο σώμα της - μα γιατί δεν ρωτούσε την Κάθριν Ώστιν; Όσο για την επιθυμία του να μεγενθύνει τις φωτογραφίες και να τις κολλήσει σε τεράστια ταμπλό, με το πρόσχημα ότι ήθελε να την σώσει από τον Τράβις... Έριξε μια ματιά στις κορνιζαρισμένες φωτογραφίες από αυτήν την κομψή και ποιητική ταινία στην οποία ο Κοκτώ είχε συγχωνεύσει όλους τους μύθους του δικού του ταξιδιού επιστροφής. Μέσα από μια παρόρμηση για να τσαντίσει τον Γουέμπστερ, βημάτισε προς την πλάγια έξοδο και πέρασε περπατώντας από μια μικρή μάντρα με αυτοκίνητα που είχαν αριθμούς στα παρμπρίζ τους. Ίσως να πραγματοποιούσε την κατάβασή της εδώ. Θα ήταν μια Ευρυδίκη σε μια μάντρα μεταχειρισμένων αυτοκινήτων;

Η Πόλη Συγκεντρώσεως. Στον αέρα της νύχτας προσπέρασαν ερειπωμένες τσιμεντένιες σκοπιές, αμπριά μισοθαμμένα από μπάζα, τεράστιους αγωγούς γεμάτους με λάστιχα, υπέργειες διαβάσεις πάνω από κατεστραμμένους δρόμους. Ο Τράβις ακολουθούσε τον πιλότο του βομβαρδιστικού και την νεαρή κοπέλα πάνω στα ξεθωριασμένα χαλίκια. Περπάτησαν γύρω από τα θεμέλια μιας σκοπιάς προς το πεδίο βολής. Οι τσιμεντένιες νησίδες εκτείνονταν μέσα στην σκοτεινιά του αεροδρομίου. Στα προάστια της Κόλασης ο Τράβις περπατούσε φωτιζόμενος από τις αναλαμπές των πετροχημικών εργοστασίων. Τα ερείπια των εγκαταλειμμένων κινηματογράφων υψώνονταν στις γωνίες των οδών, απέναντι από τα ξεθωριασμένα διαφημιστικά ταμπλό στους άδειους δρόμους. Σε μια μάντρα με σαραβαλιασμένα αυτοκίνητα βρήκε το καμένο σώμα της άσπρης Pontiac. Περιπλανήθηκε στα ερημωμένα προάστεια. Τα τσακισμένα βομβαρδιστικά κείτονταν κάτω από τα δένδρα, ενώ γρασίδι φύτρωνε ανάμεσα από τα φτερά τους. Ο πιλότος του βομβαρδιστικού βοήθησε την νεαρή γυναίκα να μπει σε ένα από τα κόκπιτ. Ο Τράβις άρχισε να σημειώνει έναν κύκλο επάνω στην τσιμεντένια περιοχή των στόχων.

Πώς Πέθανε η Γκάρμπο. «Αυτή η ταινία είναι ένα μοναδικό ντοκουμέντο», εξήγησε στην Κάθριν Ώστιν ο Γουέμπστερ, καθώς την οδηγούσε στον κινηματογράφο του υπογείου. «Με την πρώτη ματιά μοιάζει να είναι ένα παράξενο είδος επικαίρων για τα πρόσφατα γλυπτά ταμπλό - υπάρχει μια σειρά από γύψινα εκμαγεία πολιτικών και του κινηματογράφου σε αλλόκοτες πόζες. Δεν μπορούμε να μάθουμε πώς έγιναν, αλλά φαίνεται σαν να χύθηκαν με καλούπι τα ίδια τα ζωντανά πρόσωπα - τον Λύντον Μ. Τζόνσον και την κυρία Τζόνσον, τον Μπάρτον και την Τέυλορ, υπάρχει μέχρι και ένα εκμαγείο της Γκάρμπο ενώ πεθαίνει. Όταν βρέθηκε η ταινία μας κάλεσαν αμέσως». Ο Γουέμπστερ έγνεψε στον χειριστή της μηχανής προβολής. «Ένα από τα εκμαγεία είναι της Μάργκαρετ Τράβις - δεν θα στο περιγράψω, αλλά θα καταλάβεις γιατί ανησυχούμε. Κατά τύχη, μια κινούμενη εκδοχή της "Dodge 38" του Κίνχολτζ εθεάθη χθες να ταξιδεύει με ταχύτητα σε έναν αυτοκινητόδρομο. Επρόκειτο για ένα άσπρο σαραβαλιασμένο αυτοκίνητο μέσα στο οποίο τα πλαστικά ομοιώματα ενός πιλότου του Τρίτου Παγκοσμίου Πολέμου και ενός κοριτσιού με εγκαύματα στο πρόσωπο έκαναν έρωτα μέσα σε ένα σωρό από πολεμικές παιδικές κάρτες και θήκες στοματικών προφυλακτικών».

Ζώνη Πολέμου Δ. Προχωρώντας για το χώρο στάθμευσης ο δρ Νέιθαν σταμάτησε και σκίασε τα μάτια του. Στην διάρκεια της περασμένης εβδομάδας μια σειρά από τεράστιες πινακίδες είχαν τοποθετηθεί κατά μήκος των δρόμων γύρω από το νοσοκομείο, αποκλείοντάς το σχεδόν από τον υπόλοιπο κόσμο. Μια ομάδα από εργάτες πάνω σε μια κινούμενη σκαλωσιά κολλούσε το τελευταίο από τα εκθέματα, μια φωτογραφία γύρω στα εκατό μέτρα μήκος που φαινόταν ότι παρίστανε ένα μέρος μιας θίνας. Κοιτάζοντας από πιο κοντά, ο δρ Νέιθαν συνειδητοποίησε ότι επρόκειτο για ένα υπερμεγεθυμένο τμήμα του δέρματος πάνω από την λαγόνια ακρολοφία. Ρίχνοντας μια ματιά στα ταμπλό, ο δρ Νέιθαν αναγνώρισε και άλλα μεγεθυμένα τμήματα: μια λεπτομέρεια από το κάτω χείλος, ένα δεξιό ρουθούνι, ένα τμήμα γυναικείου περίνεου. Μόνο ένας ανατόμος θα αναγνώριζε αυτά τα κομμάτια, που το καθένα τους παρουσιαζόταν σαν ένα γεωμετρικό στοιχείο. Θα χρειάζονταν τουλάχιστον πεντακόσια ταμπλό για να συμπληρώσουν αυτήν την τεράστια γυναίκα που είχε τεμαχισθεί βαθμιδωτά σε μια αμμοθάλασσα. Ένα ελικόπτερο τριγύριζε πάνω από τα κεφάλια τους, και ο πιλότος του επέβλεπε την δουλειά των εργατών στην σκαλωσιά. Κατεβαίνοντας ξεκόλλησε μερικά από τα χαρτιά των ταμπλό, τα οποία κολύμπησαν στον αέρα. Ένα από αυτά, που έδειχνε ένα χαμόγελο, κόλλησε στην μάσκα ενός σταθμευμένου αυτοκινήτου.

Η Έκθεση Ωμοτήτων. Καθώς μπαίνει στην έκθεση, ο Τράβις βλέπει τις ωμότητες του Βιετνάμ και του Κογκό να γίνονται αντικείμενο μίμησης από τον "εναλλακτικό" θάνατο της Ελίζαμπεθ Τέυλορ^ παρακολουθεί την ηθοποιό που πεθαίνει, ερωτικοποιώντας τον διατρημένο βρόγχο της στις προτεταμένες βεράντες του Χίλτον του Λονδίνου' ονειρεύεται τον Μαξ Ερνστ, τον άρχοντα των πουλιών^ την "Ευρώπη Μετά τη Βροχή"^ την ανθρώπινη φυλή - τον Καλιμπάν να κοιμάται δίπλα σε ένα καθρέφτη λερωμένο με εμετό.

Η Περιοχή Κινδύνου. Ο Γουέμπστερ έτρεξε μέσα στο αχνό φως πίσω από την Μάργκαρετ Τράβις. Την έπιασε δίπλα στην είσοδο του κύριου κινηματογραφικού θαλάμου. Στο λερωμένο με σκουριές τσιμέντο είχαν ζωγραφιστεί σε ξεθωριασμένο Τεχνικολόρ τα ζυγωματικά ενός τεράστιου προσώπου. «Για όνομα του θεού-» Η Μάργκαρετ τραβήχτηκε, αφού κοίταξε το χέρι του που της είχε πιάσει το στήθος. «Κυρία Τράβις! Για ποιο λόγο νομίζετε ότι τραβήξαμε όλες αυτές τις φωτογραφίες;» Ο Γουέμπστερ έπιασε το σκισμένο πέτο από το τζάκετ του, και μετά έδειξε ένα άγαλμα Κινέζου πεζικάριου που στεκόταν στην άκρη του αγωγού. «Το μέρος είναι γεμάτο από αυτά τα πράγματα -- δεν θα τον βρείτε ποτέ». Καθώς μιλούσε, ένας προβολέας στο κέντρο του αεροδρομίου φώτισε τις περιοχές στόχευσης, διαγράφοντας τις άκαμπτες φιγούρες των ανδρεικέλων.

Το Τεράστιο Πρόσωπο. Ο δρ Νέιθαν περπατούσε κουτσαίνοντας κατά μήκος του αγωγού αποχέτευσης, κοιτάζοντας ερευνητικά την πελώρια μορφή μιας γυναίκας με μαύρα μαλλιά, που είχε ζωγραφιστεί στους λοξούς τοίχους του φυλάκιου. Η μεγέθυνση ήταν τεράστια. Δεξιά του, στον τοίχο που είχε το μέγεθος ενός γηπέδου τένις, ήταν ζωγραφισμένο μόνο το δεξί μάτι και το ζυγωματικό. Αναγνώρισε την γυναίκα από τα διαφημιστικά ταμπλό που είχε δει κοντά στο νοσοκομείο = ήταν η ηθοποιός Ελίζαμπεθ Τέυλορ. Κι όμως αυτά τα σχέδια ήταν κάτι παραπάνω από τεράστια αντίγραφα, ήταν εξισώσεις οι οποίες ενσωμάτωναν την θεμελιακή σχέση ανάμεσα στην ταυτότητα της ηθοποιού και στα εκατομμύρια που ήταν μακρινές αντανακλάσεις της. Τα επίπεδα των ζωών τους συνεπλέκονταν σε λοξές γωνίες, τα φράγματα των προσωπικών μύθων που αναμιγνύονταν με τις εμπορικές κοσμολογίες. Η προεδρεύουσα θεότητα των ζωών τους, η ηθοποιός του κινηματογράφου παρείχε ένα σετ από τρόπους λειτουργίας για το πέρασμά τους μέσα από την συνειδητότητα. Όμως ο ρόλος της Μάργκαρετ Τράβις ήταν συγκεχυμένος. Κατά κάποιο τρόπο, ο Τράβις θα προσπαθούσε να συσχετίσει το σώμα της γυναίκας του με την οικεία του γεωμετρία, με αυτό της ηθοποιού, ποσολογώντας τις ταυτότητές τους μέχρι του σημείου που θα συγχωνεύονταν με τα στοιχεία του χρόνου και του περιβάλλοντος. Ο δρ Νέιθαν διέσχισε έναν ακάλυπτο δρόμο προς το επόμενο αμπρί και έσκυψε προς το σκοτεινό ντεκολτέ της ηθοποιού. Όταν ο προβολέας έλαμψε ανάμεσα στα φυλάκια, έβαλε το παπούτσι του. «Όχι...» Περπατούσε χωλαίνοντας προς το μέρος του αεροδρομίου όταν η έκρηξη φώτισε τον βραδινό αέρα.

H Eκρηγνυόμενη Μαντόνα. Για τον Τράβις, η ανάληψη του σώματος της γυναίκας του πάνω από την περιοχή στόχευσης, σαν μια εκρηγνυόμενη μαντόνα του πεδίου βολής, ήταν ένας εορτασμός των ευθύγραμμων διαλειμμάτων μέσα από τα οποία αντιλαμβανόταν το γύρω του χωροχρονικό συνεχές. Εδώ η γυναίκα του έγινε ένα με τις μαντόνες των ταμπλό και των οφθαλμολογικών ταινιών, μια Αφροδίτη των αποκομμάτων περιοδικών της οποίας οι πόζες εόρταζαν την δική του έρευνα μέσα από τα προάστια της Κόλασης.

Αναχώρηση. Το επόμενο πρωί ο Τράβις περιπλανήθηκε γύρω από τους βλητικούς διαδρόμους. Πάνω στα αμπριά, η ζωγραφισμένη μορφή της ηθοποιού του μετέδιδε μέσω του σώματός της όλο τον χρόνο και τον χώρο. Καθώς έψαχνε ανάμεσα στα λάστιχα και τις κουλούρες από αγκαθωτό σύρμα, είδε το ελικόπτερο να υψώνεται πάνω στον ουρανό με τον πιλότο του βομβαρδιστικού στο πηδάλιο. Το ελικόπτερο έκανε μια αριστερή στροφή και πέταξε προς τον ορίζοντα. Μισή ώρα αργότερα η νεαρή γυναίκα έφυγε οδηγώντας μέσα στην άσπρη Pontiac. Ο Τράβις τους παρακολούθησε να φεύγουν χωρίς να το μετανιώνει. Όταν είχαν ήδη φύγει, τα πτώματα του δρος Νέιθαν, του Γουέμπστερ και της Κάθριν Ώστιν σχημάτιζαν ένα μικρό γλυπτό δίπλα στα αμπριά.

Μια Τελική Στάση. Ξαπλωμένος στο φαγωμένο τσιμέντο των βλητικών διαδρόμων, πήρε τις πόζες της ηθοποιού, κατευνάζοντας τα περασμένα του όνειρα και τις ανησυχίες, στα θινοειδή θραύσματα του σώματός της.

ΣΧΟΛΙΑ ΤΟΥ J.G. BALLARD
H EKΘΕΣΗ ΩΜΟΤΗΤΩΝ

1. Ενιβετόκ (μια περιοχή στα νησιά Μάρσαλ όπου έγιναν δοκιμές της βόμβας υδρογόνου) και Λούνα Παρκ (το Παρισινό πανηγύρι που τόσο αγαπούσαν οι σουρεαλιστές). Ο συνδυασμός ακούγεται παράξενος. Όμως οι ατέλειωτες ταινίες επικαίρων με πυρηνικές εκρήξεις που βλέπαμε στην τηλεόραση την δεκαετία του '60 (μια πανίσχυρη διέγερση της ψυχωτικής φαντασίας που επιτρέπει τα πάντα), είχαν όντως έναν αέρα πανηγυριού, ήταν ένα φαινόμενο των MME που ο Στάνλευ Κιούμπρικ συνέλαβε τέλεια στο τέλος του "ΣΟΣ, Πεντάγωνο καλεί Μόσχα". Φαντάζομαι τους ψυχασθενείς μου να συγχωνεύουν τον Φρόυντ και την Λιζ Τέυλορ στις Γουορχολικού στυλ απόπειρές τους, εστιάζοντας αλάνθαστα στα πρώτα συμπτώματα του νευρικού κλονισμού του γιατρού τους. Η αυθεντική προμετωπίδα της Έκθεσης Ωμοτήτων θα έπρεπε να ήταν: "Στους Πνευματικά Διαταραγμένους". Σ' αυτούς χρωστώ τα πάντα.

2. Οι πολλές λίστες της "Έκθεσης Ωμοτήτων" ήταν αποτέλεσμα ελεύθερων συνειρμών, κάτι που αιτιολογεί την επανάληψη αλλά τις κάνει, ελπίζω, περισσότερο κατανοητές.

3. "Garden Airplane Traps". "Αδηφάγοι κήποι που με την σειρά τους καταβροχθίζονται από μια βλάστηση που ξεπηδά από τα συντρίμμια παγιδευμένων αεροπλάνων" (Μαξ Ερνστ, στο Informal Life). Ο εφιάλτης ενός καταρριφθέντος πιλότου.

4. Γιατί μια λευκή Pontiac; Ένας Βρετανός ποπ αστέρας της δεκαετίας του '60, ο Ντίκυ Βάλεντάιν, έφερνε με μια λευκή Pontiac την κόρη του στο ίδιο σχολείο που πήγαιναν και τα δικά μου παιδιά, κοντά στα κινηματογραφικά στούντιος του Σέππερτον. Το αυτοκίνητο αυτό είχε ένα επιβλητικό παρουσιαστικό που αναδυόταν από όλες αυτές τις αμερικάνικες ταινίες προς τα γαλήνια τηλεοπτικά προάστια. Λίγο αργότερα, ο Βάλεντάιν σκοτώθηκε σ' ένα αυτοκινητικό δυστύχημα. Κατά τύχη, μια τσακισμένη Pontiac ήταν ένα από τα τρία εκθέματα στην έκθεση με τρακαρισμένα αυτοκίνητα που διοργάνωσα το 1969 στο New Arts Laboratory του Λονδίνου.

5. Tα πεδία βολών έχουν μια ξεχωριστή μαγεία, την μαγεία μιας καταστροφικής τεχνολογίας συγκεντρωμένης στην παραγωγή του τίποτε, ό,τι πιο κοντινό σε ορισμένες ιδεοληπτικές διανοητικές καταστάσεις. Ακόμα πιο παράξενα είναι τα πολυβολεία των Ναζί στις ακτές του Ατλαντικού, τα περισσότερα από τα οποία υπάρχουν ακόμη, και είναι μεγαλύτερα απ' ότι θα περίμενε κανείς. Σαν καθεδρικοί ναοί της Διαστημικής Εποχής, απειλούν το γύρω τοπίο σαν σχηματισμοί Τευτόνων ιπποτών, και είναι χαρακτηριστικά δείγματα μιας κρυπτικής αρχιτεκτονικής όπου η μορφή δεν αποκαλύπτει πλέον την λειτουργία. Αυτά τα κτίσματα μοιάζουν να εμπεριέχουν τους κώδικες κάποιας πνευματικής διεργασίας. Στην παραλία Γιούτα, την πιο ερημική άκρη στην ακτή της Νορμανδίας, ατενίζουν πέρα από την ξεπλυμένη άμμο, πιο παλιά κι απ' τον πλανήτη. Στην διάρκεια επισκέψεών μου μαζί με τον ατζέντη μου και την γυναίκα του, συνήθιζα να τα φωτογραφίζω παρορμητικά.

6. Ο πόλεμος που είχαν εκ νέου ξεκινήσει οι κινηματογραφικές εταιρείες στο Βιετνάμ. Γραμμένο στα 1966, αυτό ήταν ένα προφητικό άλμα στο σκοτάδι. Μέχρι σήμερα καμία ταινία για το Βιετνάμ δεν έχει γυρισθεί στα αυθεντικά πεδία των μαχών, αλλά είμαι βέβαιος ότι κι αυτό θα συμβεί, ίσως μάλιστα να ξεφύγει από κάθε έλεγχο. O Σπίλμπεργκ επέστρεψε στην Σαγκάη για την Αυτοκρατορία του Ήλιου, μια αλλόκοτη αίσθηση για μένα -- κι ακόμη περισσότερο αλλόκοτες ήταν οι σκηνές που γυρίστηκαν κοντά στο Σέππερτον, όπου οι κομπάρσοι διαλέχθηκαν ανάμεσα από τους γείτονές μου, μερικοί από τους οποίους εργάζονταν στα στούντιος. Μπορώ σχεδόν να πιστέψω ότι ήρθα στο Σέππερτον πριν από τριάντα χρόνια γνωρίζοντας υποσυνείδητα ότι μια μέρα θα έγραφα ένα μυθιστόρημα γύρω από τις εμπειρίες μου τον καιρό του πολέμου στην Σαγκάη, και ότι θα γυριζόταν σ' αυτά τα στούντιος. Όλη η ζωή μας διατρέχεται από βαθιά ανειλημμένες υποχρεώσεις, δεν υπάρχουν συμπτώσεις.

7. Η αποκαλούμενη "Ένωσις Θυμάτων Πολέμου" υπήρξε στο Λονδίνο της δεκαετίας του '60, εμπνεόμενη πιθανώς από το κίνημα για τον πυρηνικό αφοπλισμό. Η εφαρμογή των ψεύτικων τραυμάτων ήταν μια δυσχερέστατη υπόθεση και ένα διαφημιστικό φυλλάδιο της Eνωσης διαβεβαίωνε τους υποψήφιους εθελοντές πως "o θάνατος είναι απλώς ένα ζήτημα επίδεσης γαζών."

8. Το Τσίνγκτάο, στις ακτές της βορείου Κίνας κοντά στο Πεκίνο, ήταν μια βάση του Γερμανικού Ναυτικού κατά την διάρκεια του 1ου Παγκοσμίου πολέμου και αργότερα έγινε δημοφιλές θέρετρο όπου περνούσα τα καλοκαίρια στην δεκαετία του '30. Σε ηλικία επτά χρονών, μου είχαν κάνει μεγάλη εντύπωση τα τεράστια φυλάκια και ο λαβύρινθος των τσιμεντένιων τούνελ μέσα στα οποία οι ξεναγοί έδειχναν ματωμένα αποτυπώματα από τα χέρια πληγωμένων Γερμανών στρατιωτών που είχαν τρελαθεί από τους βομβαρδισμούς του Βρετανικού Ναυτικού (τουλάχιστον έτσι υποστήριζαν). Για κάποιο λόγο, αυτά τα αποτυπώματα ήταν πιό συγκινητικά από τα πτώματα των Κινέζων στρατιωτών στα πεδία των μαχών γύρω από την Σαγκάη, που επισκεπτόμουνα με τους γονείς μου, αν και αυτά ήταν επίσης αρκετά θλιβερά.

9. "Το κάθε άτομο είναι ένα τετραδιάστατο αντικείμενο του οποίου η μορφή επιμηκύνεται εξαιρετικά. Στην καθομιλουμένη λέμε ότι έχει αξιοσημείωτες προεκτάσεις στον χρόνο και ασήμαντες προεκτάσεις στον χώρο." Έντινγκτον στο }Χώρος, Χρόνος και Βαρύτητα}.

10. Η Ελίζαμπεθ Τέυλορ έμενε στο Χίλτον κατά την διάρκεια των γυρισμάτων της ταινίας }Κλεοπάτρα}, όταν προσβλήθηκε από πνευμονία και υποβλήθηκε σε τραχειοτομή. Τα μπαλκόνια του Χίλτον θυμίζουν στον Τράβις τις χαμένες βραγχιαίες σχισμές της ηθοποιού (αυτές που όλοι μας αναπτύσσουμε υποτυπωδώς καθώς ανακεφαλαιώνουμε εν συντομία το βιολογικό μας παρελθόν).

11. το πού και πότε τοποθέτησε ο Τράβις τα χέρια του στο σώμα της. Ο ποιητής Πωλ Ελυάρ, περιγράφοντας την γυναίκα του Γκαλά, η οποία αργότερα τον εγκατέλειψε για να παντρευτεί τον Νταλί, είχε πει: "Το σώμα της έχει το σχήμα των χεριών μου."

12. Ο γλύπτης Τζωρτζ Σήγκαλ έχει κάνει μια σειρά από γύψινα εκμαγεία διακεκριμένων καλλιτεχνικών χορηγών, κυρίως Νεοϋορκέζων τραπεζιτών και των συζύγων τους. Παγωμένοι στον χρόνο, αυτοί οι μεσήλικες άνδρες και γυναίκες αποπνέουν μια αξιοπρόσεκτη δριμύτητα, σαν φιγούρες από κάποια μελλοντική Πομπηία.

13. Η Ελίζαμπεθ Τέυλορ, η τελευταία από την παλιά φρουρά των Χολυγουντιανών ηθοποιών, έχει διατηρήσει την θέση της στην φαντασία του κόσμου μέσα σ' αυτές τις δύο δεκαετίες που έχουν περάσει από τότε που γράφτηκε αυτό το διήγημα. Αυτό είναι ένα χαρακτηριστικό κοινό σε όλα τα διάσημα πρόσωπα αυτού του βιβλίου = ανάμεσα τους η Μέριλυν Μονρόε, ο Ρήγκαν, η Τζάκυ Κέννεντυ, και είναι κάτι που δεν οφείλεται σε μένα. Στην δεκαετία του '60 έλαβε χώρα μια μοναδική σύγκρουση του δημόσιου και του ιδιωτικού φαντασιακού, και αυτό είναι ένα γεγονός που θα χρειασθεί να περιμένουμε κάποια χρόνια για να επαναληφθεί, αν βέβαια επαναληφθεί. Για πρώτη φορά το συλλογικό όνειρο του Χόλυγουντ συγχωνεύθηκε με την ατομική φαντασία του υπερδιεγερμένου τηλεθεατή της δεκαετίας του '60. Κατά καιρούς, διάφοροι άνθρωποι μου έχουν ζητήσει να κάνω μια συνέχεια της Έκθεσης Ωμοτήτων, αλλά η αντίληψή μας για την διασημότητα έχει αλλάξει. Δεν μπορώ να φανταστώ τον εαυτό μου να γράφει για την Μέρυλ Στρηπ ή την πριγκήπισσα Νταιάνα, ενώ το αναμφίβολο μυστήριο της Μάργκαρετ Θάτσερ μοιάζει να αντανακλά κάποια κατασκευαστικά ελαττώματα στην αυτοδημιούργητη περσόνα της. Βέβαια κάποιος θα μπορούσε να εξυφάνει σεξουαλικές φαντασιώσεις γύρω από κάποια από τις τρεις τους, αλλά η φαντασία εξασθενίζει σύντομα. Δεν εκπέμπουν καμία ακτινοβολία, κάτι που συμβαίνει με την Τέυλορ.

Έχει ενσκήψει ένα είδος εκφυλισμού της διασημότητας: σήμερα μας προσφέρεται μια στιγμιαία, έτοιμη προς κατανάλωση φήμη που έχει τόση ουσία όσο οι σούπες στιγμής σε φακελάκια. Οι μεταξοτυπίες του Γουόρχολ δείχνουν την λειτουργία αυτής της διαδικασίας. Τα πορτραίτα του με την Μέριλυν Μονρόε και την Τζάκυ Κέννεντυ απομυζούν τα τραγικά στοιχεία από τις ζωές αυτών των απελπισμένων γυναικών, ενώ η παλέτα με τα λαμπερά του χρώματα τις επιστρέφει στον αθώο κόσμο των παιδικών βιβλίων ζωγραφικής.