Greg Egan
The VAT, 1990
αποκλειστική μετάφραση για το af: Κωνσταντίνος Διακουμάκος
-πρώτη παρουσίαση στην Ελλάδα

Ο Χάρολντ είναι ερωτευμένος.

Δεν υπάρχει τίποτα ικανό να το κρύψει. Μπορείς να το δεις στα μάτια του, στη κατανομή της θερμότητας στο σώμα του, στις στρεβλώσεις και τις σπείρες του μαγνητικού πεδίου του εγκεφάλου του.

Η Μαίρη γνωρίζει ότι κι εκείνος υπάρχει. Eντάξει όμως, τίποτα παραπάνω. Όταν τον αντικρίζει, η ματιά της δεν είναι εξεταστική- όχι τόσο όσο θα έπρεπε. Τον παρατηρεί με μία ήπια συνοφρύωση. Για εκείνη δεν είναι παρά μια σκλήθρα στον αντίχειρα της, μία πτυχή στην εργαστηριακή της μπλούζα. Τίποτα παραπάνω από μια ανεπαίσθητη οσμή. Όχι εντελώς αποκρουστική, ούτε όμως ιδιαίτερα ευχάριστη.

Ο κακομοίρης ο Χάρολντ ήταν κάποτε ένας πολλά υποσχόμενος νευροχημικός. Είχε ανακαλύψει ένα καινούριο νευροδιαβιβαστή-ανταγωνιστή, ο οποίος μπορούσε να κάνει τους αρουραίους να πέσουν σε λήθαργο και κατάθλιψη. Ωστόσο καθώς πειραματιζόταν με ενέσεις εκείνης της ουσίας, με την οποία κατά τη διάρκεια ή μετά το τάισμα τους μπορούσε να προκαλέσει σε αυτά τα πλάσματα μία αποστροφή για τη τροφή τους, ικανή να τα κάνει να πεθάνουν από ασιτία, τρυπήθηκε συμπτωματικά με τη σύριγγα και πολύ γρήγορα κατάλαβε ότι ήταν ανίκανος ακόμη και να μελετήσει πειράματα με αρουραίους. Έτσι λοιπόν τον τελευταίο καιρό κάνει έρευνα πάνω σε ένα γενετικό αντιδραστήρα.

Ο Χάρολντ είναι υπεύθυνος για την σπερματογένεση. Στην πραγματικότητα δεν έχει και πολλά να κάνει. Ο υπολογιστής παρακολουθεί τη θερμοκρασία, το pH, την συγκέντρωση των θρεπτικών συστατικών, τους παράγοντες ανάπτυξης και τα απόβλητα. Τετρακόσια τετραγωνικά μέτρα κρυστάλλινων φύλων είναι επιστρωμένα με μία ζελατινώδη μήτρα μέσα την οποία έχουν εισαχθεί τα εμβρυονικά κύτταρα. Όταν αυτά τα κύτταρα διαιρούνται, κάποια από τα θυγατρικά τους κύτταρα είναι σχεδόν όμοια με τα αρχικά και τα υπόλοιπα είναι πρωτογενή σπερματοκύτταρα. Κάθε ένα από αυτά τα σπερματοκύτταρα αναπαράγει με μίτωση δύο δευτερεύοντα σπερματοκύτταρα, το καθένα από τα οποία με τη σειρά τους διαιρείται σε δύο σπερματίδια. Κάτω από την επίδραση κυττάρων Sertoli, υδροζώων του γένους Sertularia, τα οποία και αυτά έχουν εισαχθεί μέσα στη ζελατινώδη μήτρα, τα σπερματίδια ωριμάζουν και απορρίπτοντας το κυτταρόπλασμα μετατρέπονται σε σπερματοζωάρια.

Ο Χάρολντ είχε παρακολουθήσει με το μικροσκόπιο όλα αυτά τα στάδια ανάπτυξης εκατοντάδες φορές, εξετάζοντας δείγματα για ποιοτικό έλεγχο. Είχε καθήκον να θεωρεί την όλη εργασία εντελώς εγκόσμια. Ωστόσο, μερικές φορές - καθώς η εικόνα που βλέπει στην οθόνη τον διαπερνά στιγμιαία- συνηθίζει να λέει με φωνή χρωματισμένη από ονειρώδεις τόνους αναπάντεχης αναγνώρισης (απευθυνόμενος όχι σε κάποιον ειδικά, συχνά σε κανένα απολύτως), «Ναι! Αυτό είναι. Αυτή είναι η ζωή.» Με καρφωμένη τη ματιά του σε εκείνες τις κηλίδες του απερίσκεπτου βιοχημικού μηχανισμού, ζαλίζεται αρχικά από το θαυμασμό και κατόπιν μουδιάζει από το δέος.

Μετά από αυτό, συνεχίζει τη δουλειά του.

Κάποιες νύχτες ο Χάρολντ ξυπνά πολύ πρωί και βγαίνει να περπατήσει στους άδειους δρόμους. Γιατί; Είναι το πιο ζεστό καλοκαίρι στα χρονικά και δεν μπορεί να συνεχίσει να κοιμάται. Γιατί; Αγάπη χωρίς ανταπόκριση φυσικά. Γιατί; Μελέτες της αλληλουχίας των νευρολογικών φαινομένων που συμβαίνουν όταν το υποκείμενο κάνει μία αυτό-υποκινούμενη επιλογή έχοντας να επιλέξει ανάμεσα από το να πατήσει ένα κουμπί ή να μην το πατήσει, έχουν αποκαλύψει ότι η διαδικασία συνειδητής λήψης απόφασης ξεκινά κάποια χιλιοστά του δευτερολέπτου αργότερα από ορισμένα άλλα τμήματα του εγκεφάλου που ήδη έχουν προβεί σε ενέργεια. Η «επιθυμία» δεν είναι η αιτία για ότι συμβαίνει αλλά απλά μια δεύτερη σκέψη προς χάριν της ηρεμίας του πνεύματος. Από τότε που διάβασε αυτό, ο Χάρολντ σταμάτησε να καταβάλει κάθε προσπάθεια προκειμένου να εναρμονίσει τις επιθυμίες με την συμπεριφορά του. Δεν υπάρχει πια λόγος για να διατηρήσει μια τέτοια αυταπάτη. Απλά περπατά.

Για τον Χάρολντ, ακόμα και η πιο σιωπηλή, η πιο ήσυχη νύχτα, ζωντανεύει. Βλέπει μόρια αερίων να στριφογυρνάνε στον αέρα και φωτόνια να χύνονται άφθονα από τα αστέρια, κατά ένα τρόπο που κάποιοι τρελοί μοναχοί στο Μεσαίωνα ίσως να είχαν φανταστεί αγγέλους και δαίμονες να μάχονται πίσω από κάθε γωνιά και κάθε στρογγυλή πλάκα. Και η φρενίτιδα δεν περιορίζεται μέσα στο δικό του περιβάλλον. Το αληθινό τρελοκομείο είναι μέσα του. Το απεικονίζει όλο, παραστατικά, με έντονα χρώματα, σε ένα βιβλίο με αστεία σχήματα, με χρώματα από γραφήματα σε ηλεκτρονικό υπολογιστή: DNA που έχει αντιγραφεί, πρωτεΐνες που έχουν συντεθεί, υδρογονάνθρακες που έχουν καεί σε ενζυματικές καύσεις χωρίς φλόγα. Ο καθένας είναι φτιαγμένος από μόρια και πολλοί το γνωρίζουν, όμως κανείς δεν το βιώνει όπως ο Χάρολντ.

Μα πάνω από όλα, ζαλισμένος θαυμάζει το γεγονός ότι τα εγκεφαλικά του μόρια έχουν κατορθώσει συλλογικά να κατανοήσουν τους εαυτούς τους: οι νευροδιαβιβαστές είναι μέρος ενός συστήματος που γνωρίζει τι ακριβώς είναι ένας νευροδιαβιβαστής. Μπορεί να σχεδιάσει τις χημικές δομές των εκατό πιο σημαντικών χημικών ενώσεων του κεντρικού νευρικού συστήματος. Με τα ίδια του τα χέρια έχει συνθέσει τις μισές από αυτές. Έχει ακόμη εξετάσει σε πραγματικό χρόνο εικόνες του εγκεφάλου του να μεταβολίζει ραδιοεντοπισμένη γλυκόζη, αποκαλύπτοντας με αυτό τον τρόπο ποιες περιοχές του εγκεφάλου του ήταν περισσότερο δραστήριες καθώς παρακολουθούσε τον εαυτό του να σκέπτεται σχετικά με την παρακολούθηση της σκέψης του.

Ο Χάρολντ δεν γνωρίζει απόλυτα τι να κάνει με αυτήν ακριβώς τη μοριακή αυτογνωσία. Δεν είναι σε θέση να αποφασίσει αν η συναίσθηση πρέπει να είναι θαυμαστή ή ασήμαντη. Παραμένει μετέωρος ανάμεσα στη μυστηριακή έκσταση και τον απόλυτο μηδενισμό. Κάποιες φορές νοιώθει σαν ένα ρομπότ αναθρεμμένο από γονείς-ανθρώπους, το οποίο μόλις ανακάλυψε την αποκρουστική αλήθεια: μελετώντας προσεκτικά, τρομοκρατημένος αλλά συνάμα και γοητευμένος τα διαγράμματα των ίδιων των δικών του κυκλωμάτων, σαρώνοντας με ειδική ηλεκτρονική συσκευή ένα αντίγραφο του δικού του λογισμικού, παρακολουθώντας το διάγραμμα ροής από υπορουτίνα σε υπορουτίνα, κατανοώντας επιτέλους την υπέρτατη ρηχότητα των πιο μύχιων αιτιών για όλα όσα έχει ποτέ κάνει, για όλα όσα ποτέ ένοιωσε και σκορπίζοντας μέσα σε μία ομίχλη τετράκις εκατομμύρια άσκοπες, μικροσκοπικές αιτίες και αποτελέσματα.

Αυτή η διάθεση είναι πάντα παροδική αν και τον έχει οριστικά στιγματίσει.

Ο Χάρολντ γνωρίζει ακριβώς που μένει η Μαίρη αν και ποτέ δεν έχει μπει μέσα και όταν περνά απέξω κατά τις δύο το πρωί, το στενό σπίτι με κήπο πλάι στο δρόμο είναι πάντα μαύρο και σιωπηλό. Προσπερνά βιαστικά, τρομοκρατημένος από τη σκέψη ότι ίσως εκείνη θα μπορούσε να ξυπνήσει και να ρίξει κάποιες ματιές έξω στο δρόμο εξαιτίας των ήχων από τα ένοχα βήματα του.

Ξέρει ότι πρέπει να την ξεχάσει. Κάποιες φορές ορκίζεται ότι θα το κάνει. Κάθε ημέρα στο δρόμο αντικρίζει γυναίκες που βρίσκει χιλιάδες φορές περισσότερο ελκυστικές. Ακόμα και οι εντελώς ξένες του συμπεριφέρονται με πολύ μεγαλύτερο σεβασμό και ευγένεια. Γνωρίζει ότι η αγνή του παρουσία, την ενοχλεί -ενώ η δική της ζωντανεύει μέσα του περισσότερο ντροπή και σύγχυση παρά τρυφερότητα ή έστω κάποιο σεξουαλικό πόθο.

Η αγάπη του είναι δίχως αμφιβολία, γελοία. Η αγάπη του είναι μια φάρσα. Παρόλα αυτά η εμμονή του στη συγκεκριμένη διαστροφή, δεν τον εκπλήσσει καθόλου. Η εξέλιξη, δικαιολογείται ο Χάρολντ, δεν είχε το χρόνο να απογυμνώσει την ανθρώπινη συνείδηση από τα περισσότερο παραγωγικά και ουσιαστικά στοιχεία της. Το μυαλό του είναι ικανό να βρίσκεται σε πολλές αυθαίρετες ή ακόμα και αυτοδιαψευδόμενες διαθέσεις. Ίσως και να είναι αυτό το τίμημα για την προσαρμοστικότητα, ίσως και να μην υπάρχει καμία εύκολη αλληλουχία μεταλλαγών οι οποίες θα μπορούσαν να απαλείψουν τέτοια μειονεκτήματα χωρίς να θυσιάζουν πολλά περισσότερα.

Όσο για τη επιθυμία του να απαλλαγεί από αυτή τη μίζερη, άσκοπη αγάπη, ο Χάρολντ γνωρίζει ότι αυτή είναι πια τόσο δυνατή για να αλλάξει τα συναισθήματα του όσο αδύνατο είναι και να μεταβάλει τις κλιματολογικές συνθήκες του πλανήτη Ερμή ή την αναλογία του φορτίου ενός ηλεκτρονίου προς τη μάζα του. Αυτό αποτελεί μερικώς μία άλλη όψη της κατάστασης του εγκεφάλου του. Όποια κι όσο αξιοθαύμαστη κι αν ήταν η πρόοδος της εξέλιξης που έκανε ο Χάρολντ στην προσπάθεια του να ευθυγραμμίσει τις διαθέσεις με τις συμπεριφορές του για να υποθάλψει ματαιοδοξίες της συνειδητής του σκέψης, στην περίπτωση του Χάρολντ, κάθε τέτοια προσπάθεια πήγε χαμένη. Τα νευρολογικά δεδομένα αρνούνται πεισματικά να μείνουν ευπρεπώς θεωρητικά. Η ειρωνεία είναι ότι αυτό το θρυμμάτισμα της αυταπάτης της θέλησης, αν και εντελώς λογικό, δεν είναι κατά κανένα τρόπο απαραίτητο. Εξάλλου, ο ανθρώπινος εγκέφαλος δεν βρίσκεται υπό την επήρεια κανενός ισχυρού βιοχημικού εθισμού για να τον καθιστά λογικό. Το σύμπτωμα της λογικής σκέψης συμβαίνει στην περίπτωση αυτή να είναι απλά περισσότερο ελαστικό σε σύγκριση με εκείνο της θέλησης. Σε εκατομμύρια άλλους ανθρώπους το ίδιο οικείους με τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο Χάρολντ, η έκβαση της μάχης δείχνει να έχει γείρει προς την αντίθετη ακριβώς μεριά.

Ο Χάρολντ αναρωτιέται, βυθισμένος σε ένα περίεργο μίγμα αμηχανίας και γοητείας, εάν οι δικαιολογίες του είναι αρκετά ισχυρές για να τον κάνουν να μετακινηθεί από αυτή την κατάκτηση του υπέρτατου θριάμβου της υποτίμησης τού ίδιου τού εαυτού του.

Όταν τα ωάρια της Μαίρης συναντούν το σπέρμα του Χάρολντ, γονιμοποιούνται κατά μεγάλο ποσοστό. Η μεγαλύτερη ποσότητα του σπέρματος πάει χαμένη αλλά σχεδόν όχι τόση όση χάνεται in vivo. Οι αναλογίες της πολυσπερμίας και της γονιμοποίησης από ελαττωματικό σπέρμα είναι συμπερασματικά μεγαλύτερες, όμως τέτοιου είδους ανωμαλίες δεν έχουν καμία απολύτως σημασία στον Γενετικό Αντιδραστήρα.

Τα κύτταρα ζυγωτές κατευθύνονται αργά κατά μήκος ενός αχανούς καναλιού μεταφοράς. Υφίστανται κυτταρικό διαχωρισμό αναδιανέμοντας το κυτταρόπλασμα τους ανάμεσα σε όλο και περισσότερα κύτταρα. Ανάμεσα στην 4^η και 6^η ημέρα από τη γονιμοποίηση, σχηματίζονται οι βλαστοκύστες: κοίλες σφαίρες από κύτταρα με μία ομάδα ομοειδών κυττάρων στο ένα άκρο, η οποία και προορίζεται για να γίνει έμβρυο. Τα υπόλοιπα κύτταρα με το καιρό θα δώσουν τις προστατευτικές εμβρυακές μεμβράνες.

Οι καλλιεργημένες πλάκες μητρικού ενδομήτριου -ορμονικά διεγερμένες μέσα σε ένα φουσκωμένο δεκτικό μέσο και παραγεμισμένες με τεχνητό αίμα που κυκλοφορεί με τη βοήθεια ηλεκτρικών αντλιών- εισάγονται στο κανάλι μεταφοράς τη στιγμή που οι βλαστοκύστες είναι έτοιμες για εμφύτευση. Κάποιες ημέρες μετά θα σχηματιστούν οι χοριονικές λάχνες -οι σύνδεσμοι ανάμεσα στον πλακούντα και την τροφοδοσία σε «μητρικό» αίμα- εξασφαλίζοντας με αυτό τον τρόπο την απαραίτητη θρέψη για την αιμοτροπική ανάπτυξη που αναμένεται να λάβει χώρα.

Απόψε το βράδυ, έχοντας προσπεράσει το σκοτεινό σπίτι της Μαίρης -στην άλλη μεριά του δρόμου όπως πάντα- ο Χάρολντ σταματά και γυρίζει πίσω. Γιατί; Διότι ορισμένοι από τους κινητήριους νευρώνες του «πυροβολούν» με την απαραίτητη συχνότητα. Γιατί; Διότι αρκετές διεγέρσεις λαμβάνονται στους δενδρίτες τους. Γιατί; Μα εξαιτίας της βιογραφίας του Χάρολντ, της νευρωνικής τοπολογίας του εγκεφάλου, του προϊόντος του γονιδιώματος του και του τρόπου με τον οποίο τα ζάρια των κβάντα είχαν κάποτε ριχτεί.

Μία βρώμικη δίοδος γεμάτη με διασκορπισμένα σκουπίδια οδηγεί σε ένα μισάνοιχτο πίσω παράθυρο. Ο Χάρολντ μόλις και μετά βίας μπορεί να τοποθετήσει τα νύχια των χεριών του σε μια μικρή χαραμάδα και τραβώντας με αυτά το παράθυρο κατορθώνει να το ανοίξει. Αν και αυτή του η ενέργεια του προκαλεί μεγάλο πόνο, σε καμία περίπτωση δεν τον αποθαρρύνει.

Το παράθυρο οδηγεί σε ένα υπερβολικά υγρό και ζεστό μπάνιο, ανάμεσα σε μία τουαλέτα και ένα ντους που στάζει. Φοβάται πως ο ήχος των σταγόνων θα τον προδώσει. Η ένταση του ήχου μέσα στο μυαλό του είναι τόσο δυνατή που πιστεύει πως η Μαίρη ίσως και να είναι ήδη ξύπνια, όχι από τον ήχο αυτό καθεαυτό αλλά εξαιτίας της ενισχυμένης αντίληψης που έχει εκείνος για αυτόν. Αρχικά, σφίγγει με όση δύναμη διαθέτει την παροχή του ζεστού νερού και στη συνέχεια εκείνη του κρύου, αν και καμία δύναμη όσο μεγάλη κι αν είναι δεν μπορεί να σταματήσει τη διαρροή του πλυντηρίου.

Περπατά με τις άκρες των παπουτσιών του μέσα στην κουζίνα, ανοίγει τα συρτάρια και τα ψάχνει μεθοδικά. Μόνο όταν φτάνει να κρατά στα χέρια του ένα κομψό μαχαίρι, αρχίζει να σκέφτεται την πολλά υποσχόμενη χρήση του. Ένα μέρος του εαυτού του δείχνει σοκαρισμένο, ένα άλλο όμως μέρος δείχνει ιδιαίτερα ευχαριστημένο. Είναι ολωσδιόλου διαφορετικό να ονειροπολεί και να δυσφορεί κανείς σαν ένας φιλόσοφος κατώτατης ποιότητας, όμως εδώ επιτέλους υπάρχει μία δοκιμασία για τις ιδέες του που υπερβαίνουν κάθε παράλογο συλλογισμό.

Ένα μέρος από τα έμβρυα απλά υγροποιούνται. Τα κυτταρικά τοιχώματα και μάλιστα όλες οι ενδοκυτταρικές δομές, καταστρέφονται με τη βοήθεια υπερήχων. Ο ζωμός των χημικών που αυτή η διεργασία παράγει διοχετεύεται μέσα σε ένα εξεζητημένο πολυσύνθετο σύστημα χημικού καθαρισμού, το οποίο βασίζεται κυρίως στην ηλεκτροφόρηση και στην χρωματογραφία συγγένειας και το αποτέλεσμα είναι να εξάγονται με αυτή τη διαδικασία πολλές πολύτιμες χημικές ουσίες.

Τα εναπομείναντα έμβρυα διασπώνται προς ξεχωριστά κύτταρα. Θεωρητικά, ίσως τα πάντα είναι δυνατόν να επιτευχθούν με «μηχανικώς» εκμεταλλεύσιμα βακτήρια ή με ορισμένα τροποποιημένα καρκινικά κύτταρα αλλά στην πράξη υπάρχουν ακόμη πολλές ιδιότητες ενός υγιούς ανθρώπινου ιστού που δεν μπορούν να πλαστογραφηθούν. Το να πείσει κανείς το E.coli να παράγει με μηχανικά μέσα ορμόνες όπως ινσουλίνη ή ντοπαμίνη είναι αρκετά απλό. Το να προσπαθήσει όμως να μετατρέψει τον εν λόγω μικροοργανισμό σε άρτια λειτουργούντα ισοδύναμο ενός κυττάρου ή ενός νευρώνα που στηρίζει τη λειτουργία του στην ντοπαμίνη -ένα ολοκληρωμένο μέρος ενός σύνθετου ρυθμιστικού συστήματος- είναι κάτι εντελώς διαφορετικό. Ο λόγος είναι προφανής. Είναι απλά αντιοικονομικό να προσπαθείς να αναπαραγάγεις ανθρώπινο DNA σε ένα ξένο περιβάλλον όταν το αυθεντικό είναι διαθέσιμο για ένα κλάσμα του κόστους.

Κάθε πρωί ο Χάρολντ καθώς φτάνει στη δουλειά του, περνά από τις κατεψυγμένες αποθήκες. Το ίδιο συμβαίνει και κάθε απόγευμα όταν φεύγει. Είναι ένα χαλαρό και χαρούμενο μέρος. Οι αποθηκάριοι δείχνουν πάντα απασχολημένοι καθώς είτε σφυρίζουν είτε ακούν το ράδιο που παίζει δυνατά. Φορτηγά πάνε κι έρχονται καθ' όλη τη διάρκεια της ημέρας, φορτώνοντας τα μεγάλα αλλά ελαφρά κιβώτια από μονωτικό αφρό μέσα στον οποίο τα μικρά πολύτιμα φιαλίδια είναι συσκευασμένα. Όταν ο Χάρολντ τυχαίνει να δει να φορτώνεται ένα ανοικτό κιβώτιο που περιέχει το τελικό προϊόν της δικής του δουλειάς και δει τον οδηγό να υπογράφει το δελτίο αποστολής, να κλείνει δυνατά και με πάταγο την πόρτα του και να φεύγει, λέει μεγαλόφωνα στον εαυτό του: «Ναι! Αυτό είναι! Αυτή είναι η ζωή!».

Ο Χάρολντ στέκεται όρθιος δίπλα στο κρεβάτι της Μαίρης. Είναι ξαπλωμένη στη δική της μεριά του κρεβατιού, έχοντας γυρισμένη την πλάτη της σε αυτόν. Αυτός αναπνέει αργά -από το στόμα, ελπίζοντας ότι αυτός είναι ο πιο ήσυχος τρόπος- και σκέφτεται τα τρισεκατομμύρια των κυττάρων του κορμιού της. Εάν τη μαχαίρωνε στην καρδιά, μόνο ένα ελάχιστο ποσοστό από αυτά θα σκοτώνονταν από την λεπίδα -μόνο μερικά εκατομμύρια κύτταρα του δέρματος της, του μαλακού της ιστού, των καρδιακών της μυών. Ο θάνατος των νευρώνων της θα ήταν σχεδόν συμπτωματικός και περισσότερο από καθετί άλλο, θα αποτελούσε προϊόν του φτωχού σχεδιασμού του οργανισμού της. Ένας μυξομύκητας θα είχε επιβιώσει εξαιρετικά εύκολα από ένα παρόμοιο χτύπημα.

Κοντοστέκει για λίγο για να αποφασίσει τι θα κάνει. Ένα μέρος του -ένα μικρό, ένα υποτυπώδες υποσύστημα χωρίς κανένα απολύτως ενδιαφέρον για την φυσιολογία του εγκεφάλου, τη φιλοσοφία της συνείδησης ή ακόμη της έμμονης αγάπης- αγορεύει με πάθος, συνηγορώντας υπέρ της επιλογής να του επιτρέψει να αφήσει κάτω το μαχαίρι και να φύγει τρέχοντας μακριά. Όμως ο Χάρολντ του δίνει τόση σημασία όση και στη μουσική επένδυση ενός παιδικού προγράμματος με κινούμενα σχέδια που άθελα του κρυφακούει από την τηλεόραση του γείτονα είναι ανοικτή. Στέκεται και περιμένει.

Ο Χάρολντ δεν θρηνεί για τις σύντομες ζωές που βοηθά να δημιουργηθούν. Γνωρίζει πολύ καλά ότι αυτές πεθαίνουν πολύ πριν οι πιο πρωτόγονες σκέψεις ή συναισθήματα έχουν την ευκαιρία να αναπτυχθούν και του είναι αδύνατο να πιστέψει ότι εκεί ψηλά στον παράδεισο υπάρχουν γραμμές παραγωγής ασπροντυμένων φτερωτών ψυχών για κάθε μία ξεχωριστά από αυτές τις μικροσκοπικές ομάδες κυττάρων.

Αντιθέτως, δείχνει να ευχαριστιέται. Και τούτο γιατί ο Γενετικός Αντιδραστήρας έχει να πει κάτι για την ανθρώπινη ζωή -οποιασδήποτε ηλικίας- το οποίο έπρεπε να είχε ειπωθεί και αν παρόλα αυτά σήμερα είναι μόνος στο να παίρνει στα σοβαρά αυτό το μήνυμα, γνωρίζει ότι με τον καιρό οι βαθιές γνώσεις που έχει αποκτήσει θα αποτελούν κάποτε κοινή κληρονομιά για όλη την ανθρωπότητα.

Ο Χάρολντ αρχίζει να κινείται προς τα πίσω ανιχνεύοντας ερευνητικά τα δικά του βήματα που λίγο πριν τον είχαν οδηγήσει μέχρι εκεί. Επιστρέφει το μαχαίρι στη θέση του στην κουζίνα. Φεύγει από το παράθυρο του μπάνιου και το κλείνει πριν απομακρυνθεί.

Βυθίζεται απορροφημένος σε συλλογισμούς. Ήθελε να την σκοτώσει. Ήθελε να το κάνει τόσο όσο δεν είχε θελήσει τίποτα μα τίποτα άλλο προηγουμένως στη ζωή του. Ήθελε τόσο πολύ να απελευθερωθεί. Όμως, κάτι στο γονιδίωμα του ή κάτι στο παρελθόν του, ανακοίνωσε ότι δεν ήταν για να γίνει. Ή ίσως τα ζάρια των κβάντα απλά έτυχε να είναι ευνοϊκά για εκείνη. Αυτή τη φορά.

Περπατά αργά κατευθυνόμενος προς το σπίτι του με το πρόσωπο σηκωμένο προς τα φωτόνια που πλημμυρίζουν τον βραδινό ουρανό καθώς ξεχύνονται από τα αστέρια, τα οποία και μετρά ένα προς ένα.

Αραγε πόσες φορές η αγάπη που νιώσαμε ή νιώθουμε για κάποιον δεν πέρασε απαρατήρητη, δεν πνίγηκε σε ανεξερεύνητες νευρωνικές διαδρομές, δεν αποτέλεσε όργανο χυδαίας εκμετάλλευσης, δεν χλευάστηκε ίσως κάποτε και δεν υπήρξε τελικά τίποτε άλλο παρά μία «φάρσα» με αξιοθρήνητο θύτη και συνάμα υπέρτατο θύμα τον ίδιο μας τον εαυτό;
Όμως αγαπήσαμε και αγαπάμε...(θα αγαπάμε;) κι όσο τα σπερματοζωάρια και τα ωάρια μας θα συνευρίσκονται από αυθεντικό συναίσθημα, δεν θα πρέπει να αγωνιούμε για το μέλλον...Όσο οι νευρώνες μας θα μπορούν να επιμένουν στις «ατέλειες» της ανθρώπινης εξέλιξης, τόσο οι καταστάσεις που περιγράφει ο συγγραφέας θα αποτελούν μία ρομαντική κωμωδία κι όχι μία τραγική πραγματικότητα...
Προσπαθούν και θα προσπαθήσουν εντονότερα και ίσως αποτελεσματικότερα από ότι έως σήμερα, να εξηγήσουν τις επιθυμίες και τις συμπεριφορές μας στη βάση μιας τυχαίας αλυσίδας νουκλεοτιδίων και να διορθώσουν «ανωμαλίες» και «ποταπά» συναισθήματα. Ο στόχος; Η μαζική αναπαραγωγή. Ανθρώπων; Ούτε ο ίδιος ο Egan δεν το προσδιορίζει με απόλυτη σαφήνεια αφού σε ένα «αποστειρωμένο» και «κατεψυγμένο» περιβάλλον ίσως και τα πρότυπα για τον ορισμό του ανθρωπίνου είδους να αλλάξουν κι αυτά...Ο Χάρολντ όμως εξακολουθεί να αγαπά πεισματικά, επίμονα, σχεδόν διαστροφικά για την εποχή του. Μήπως είναι ακριβώς αυτό που τον κρατά ζωντανό; Μήπως τελικά δεν θα σκοτώσει ποτέ τη Μαίρη όσες φορές κι αν προσπαθήσει; Μήπως κι εμείς θα πρέπει παθιασμένα και «παρανοϊκά» κι έξω από τους νόμους που επιβάλουν «γενετικοί αντιδραστήρες» να διεκδικήσουμε πλέον το δικαίωμα στο συναίσθημα;

Κωνσταντίνος Διακουμάκος