Norman Spinrad
Μετάφραση - Επιμέλεια: Χριστόδουλος Λιθαρής

Οι Ειδήσεις των 11 (Pictures at Eleven) είναι το πιο πρόσφατο μυθιστόρημά του Νόρμαν Σπίνραντ κι εκδόθηκε το 1994. Είναι ένα σύγχρονο έργο που καίει, ανελέητο και σκοτεινό παρά το χιούμορ του, ένας σκληρός σαρκασμός για το ρηχό που εκτοπίζει το σημαντικό. Η δομή του, μίμηση σεναρίου τηλεταινίας, είναι από μόνη της μια κριτική του κόσμου της επίπλαστης εικόνας που καταλήγει να γίνεται πραγματικότητα. Είναι όσο οργισμένο θα περίμενε κανείς από ένα συγγραφέα που έχει αποδείξει ότι δεν αγνοεί το σημερινό κόσμο και που διατηρεί ακέραιο το θυμό του μ' αυτά που βλέπει. Είναι τολμηρό, όσο και αναμενόμενο. Είναι μια απλή ιστορία, με την τρομοκρατική ομάδα των Κομμάντο του Πράσινου Στρατού που καταλαμβάνει τον τηλεοπτικό σταθμό KLAX του Λος Αντζελες για να τον χρησιμοποιήσει σαν βήμα για τις απόψεις της. Και που σταδιακά ο κύκλος κλείνει, και η τρομοκρατική ομάδα γίνεται βορά της εικόνας, όμηρος και η ίδια της ασφυκτικής δύναμης των ΜΜΕ και της εξουσίας που ασκούν αυτά, και καταλήγει να αφομοιωθεί. Ο Σπίνραντ επιδεικνύει εξαιρετική δεξιοτεχνία στην πλοκή. Ο χρόνος, τα κίνητρα των πρωταγωνιστών, οι συνέπειες κάθε ενέργειάς τους, η αναγκαιότητα που καθοδηγεί τις εξελίξεις - όλα είναι δοσμένα με ρεαλισμό και αληθοφάνεια. Είναι ένα βιβλίο που μένει στη μνήμη. Οι Ειδήσεις των 11, Νόρμαν Σπίνραντ, Παρά Πέντε, 1997, μετάφραση - επίλογος: Χριστόδουλος Λιθαρής. Pictures at Eleven, Norman Spinrad, 1994.

"Ε λοιπόν, εμείς οι Κομμάντο του Πράσινου Στρατού μπορεί να μην ξέρουμε πώς θα κερδίσουμε την Πράσινη Επανάσταση, αλλά ξέρουμε πώς να την ξεκινήσουμε, και πότε, και το "πότε" έφτασε. Τέρμα οι αιτήσεις, τέρμα οι συγκεντρώσεις, τέρμα οι μαλακίες. Πρέπει να αναλάβουμε άμεση δράση για να σώσουμε τον πλανήτη, αυτό που χρειάζεται είναι μια διαμαρτυρία που θα εμπνεύσει, που θα αποδείξει ότι κάτι τέτοιο είναι δυνατό, και θα την προσφέρουμε, ζωντανά, στον αέρα, στις έντεκα μ.μ., από τον KLAX!"

..."Οικοτρομοκράτες καταλαμβάνουν τον KLAX και μας κρατούν ομήρους. Σε ζωντανή μετάδοση, στις ειδήσεις των έντεκα!"

...Είχαν καταλάβει το σταθμό. Ήταν κάποιο είδος εξτρεμιστικής οικολογικής ομάδας δράσης. Ήταν αρκετά έξυπνοι και αρκετά οργανωμένοι για να κρατήσουν το σταθμό σε λειτουργία. Ήταν αρκετά τυχεροί, ή αρκετά έξυπνοι, ή αρκετά αδίστακτοι, ή συνδύαζαν και τα τρία χαρακτηριστικά, για να βρουν κάποιον πρόθυμο να ανατιναχτεί σε ζωντανή σύνδεση για να πουν αυτό που ήθελαν.
"Και κάτι ακόμα, Έντι", είχε πει η Αρλήν Μπερκόφσκι. "Να, κοίτα, θα μπορούσες, εεε, να το εξηγήσεις στους... ααα, φύλακές σας; Θέλω να πω, αν είναι να κάνουν κάτι πραγματικά εντυπωσιακό, εννοώ, εεε, κάτι σαν... να, αυτό με τον Έλλινγκγουντ, εννοώ, εεε, θα θέλαμε να γίνει κατά τις οκτώ τοπική σας ώρα για να πιάσουμε μέγιστη θεαματικότητα σε εθνική κλίμακα..."
Ο Έντι έμεινε με το στόμα ανοιχτό. Δεν μπορούσε να απαντήσει τίποτα σε μια τέτοια ατάκα, κι έτσι έκλεισε το τηλέφωνο.
"Το λέει στα σοβαρά;" είπε η Κέλλυ. "Αν ρίξουμε κάναν όμηρο από τη στέγη, αν ανατινάξουμε το σταθμό και μας μαζί του, θα πρέπει να κανονίσουμε να είναι σε εθνικό πράιμ-τάιμ;"
Ο Έντι σήκωσε τους ώμους, της χαμογέλασε σαρκαστικά. "Τουλάχιστον είμαστε ακόμα στη σώου-μπίζνες", είπε. Η Κέλλυ βόγγηξε. Ο Χορστ δεν το καταλάβαινε.

..."Μετά χαράς, Τόμπυ", λέει η Κέλλυ Τζόρνταν. "Αλλιώς δεν θα ήμασταν εδώ, έτσι δεν είναι;" Από τον ώμο της κρέμεται ένα Ούζι, και φορά ντηζάινερ στολή παραλλαγής, αλλά χαμογελά σαν ηθοποιός έτοιμη να πιάσει δουλειά σε διαφημιστικό για υγρό πιάτων.
"Ποιοι είμαστε; Οι Κομάντο του Πράσινου Στρατού είναι μια ομάδα άμεσης δράσης. Τι κάνουμε; Αναλαμβάνουμε άμεση δράση! Τι θέλουμε; Να σώσουμε τη Γη! Από ποιον;"
Σταματά για μια στιγμή, γέρνοντας το κεφάλι της μπροστά στην κάμερα, χαμογελώντας φιλικά καθώς ξεστομίζει μια καθόλου φιλική φράση: "Από σας, φυσικά, μαλάκες!"

...Η Κέλλυ Τζόρνταν χαμογελά γλυκά στην κάμερα, ξαναρχίζει να μιλά με φωνή τηλεοπτικής διαφήμισης. "Και βέβαια, Τόμπυ. Ο βιομηχανικός πολιτισμός του Πρώτου Κόσμου θα πατούσε απότομα φρένο, δεκάδες εκατομμύρια άνθρωποι θα έχαναν τις δουλειές τους, οι πόλεις που εξαρτώνται από το αυτοκίνητο όπως το Λος Αντζελες μάλλον θα έπρεπε να εγκαταλειφθούν, εκατομμύρια άνθρωποι θα λιμοκτονούσαν, και οι Αμερικανοί θα έπρεπε να συνηθίσουν να ζουν σαν άνθρωποι του Τρίτου Κόσμου".
"Αυτό είναι φρικτό!'

..."Αρλήν! Αυτοί οι άνθρωποι είναι τρομοκράτες! Είμαστε όμηροί τους! Ο Κλίνγκερμαν είναι ο αρχηγός τους! Να του πω ότι δεν μπορεί να βγει στον αέρα γιατί μας ρίχνει την τηλεθέαση;"

...Λίγο ακόμα και πραγματικά θα έβαζε τα γέλια. Από κάποια διεστραμένη οπτική γωνία, τα όπλα, και οι βόμβες, και οι στολές αγγαρείας ήταν ακριβώς το μεγαλύτερο αστείο σ' αυτό το ανέκδοτο. Η βιομηχανία του θεάματος, ειδήσεις, πολιτική, επιβίωση του πλανήτη: τώρα πια, ακόμα και οι ένοπλοι τρομοκράτες αναγκάζονταν να πλασάρουν το προϊόν τους στους άρχοντες του χαζοκουτιού.
Τώρα πια, μπίζνες είναι μόνο η σώου-μπίζνες, και μας έχει καταπιεί όλους!

..."Δεν μας ενδιαφέρουν η θεαματικότητα και η επιδίωξη του κέρδους, μας ενδιαφέρει να σώσουμε τη ζωή στη Γη!"
"Αξιέπαινο", είπε η Αρλήν Μπερκόφσκι με αργή, συρτή φωνή. "Αλλά αν σωθεί ένα δέντρο στο δάσος, και η θεαματικότητα είναι μόνο ένα ή δύο τοις εκατό, τότε συνέβη στ' αλήθεια;"

..."Όμως η επανάστασή σας απέτυχε", λέει ο Τόμπυ Ίνμαν. "Σας νίκησαν, σας διέλυσαν, σας συνέλαβαν..."
"Α, υπάρχουν κάτι γερο-ξούρες σαν και μένα που κρύβονται στο δάσος. Αλλά έχεις δίκιο, η ειρήνη φόρεσε χακί, ο έρωτας κόλλησε βλεννόρροια, πρώτα έγινε φύρερ ο Κολπαδόρος Ντικ και μετά ο Ρόναλντ Raygun, τα γουρούνια και οι μυστικοί και οι φασίστες μας νίκησαν, και τώρα είμαστε εδώ, ναρκωμένοι μπροστά στις τηλεοράσεις μας με το δάχτυλο στον κώλο σαν έθνος προβάτων, ενώ η καπιταλιστική ιμπεριαλιστική εκμετάλλευση καταβροχθίζει τον πλανήτη και χέζει θάνατο".
Ο Τόμπυ Ίνμαν τον κοιτάζει χάσκοντας.
"Εεε... είναι ακραία αυτή η δήλωση", καταφέρνει να πει.

...Μπορούσε να μιλάει ώρες ολόκληρες για άμεση δράση.

..."Αυτό που είχαν όλοι κοινό ήταν ένα όραμα, αν και οι φατρίες δεν το παραδέχονταν... και τώρα ξέρω ότι ήταν το πλανητικό όραμα, αλληλεγγύη όχι με έθνη ή πολιτισμούς αλλά με τη λεηλατημένη Γη και τους δυστυχισμένους λαούς της, που τους χώρισε σε φυλές και φατρίες και τάξεις μια μικρή εγωιστική ελίτ, μια ελίτ που ο υψηλότερος στόχος της είναι μόνο να ακολουθεί τον τυφλό τροπισμό της, να καταβροχθίζει, να καταβροχθίζει και να καταβροχθίζει ώσπου να καταπιεί όλο τον κόσμο και να τον χέσει σαν μια τελική πελώρια δηλητηριώδη κουράδα".
Πλάνο της Χέλγκας Μύλερ και της Χέδερ Μπλέικ.
"Αυτό είναι στο Κομμουνιστικό Μανιφέστο;" λέει η Χέδερ.

..."Οικολόγος! Τι ανόητη λέξη! Είμαι επαναστάτρια! Των έργων, όχι των λόγων! Ακόμα στην καρδιά μου είμαι μια μαρξίστρια σαμουράι!"
"Ακόμα τρελή μετά από τόσα χρόνια", λέει φιλικά η Χέδερ Μπλέικ.

..."Τα πρώτα δεκατρία χρόνια της ζωής μου ζούσα με την οικογένειά μου σε ένα μικρό χωριό στο δάσος, όπου ψαρεύαμε και κυνηγούσαμε και είχαμε τη σοδειά μας και τριγυρνούσαμε αθώα μη φορώντας σχεδόν τίποτα", λέει. "Εμείς οι Γιανομάμι ήμασταν ευγενείς άγριοι".
Η Χέδερ τον κοιτάζει καχύποπτα.
"Αυτό δεν θέλει να ακούσει το κοινό σου;"
Μια σύντομη στιγμή σιωπής, και μετά ο Περέιντο γελά.
"Ναι, αυτή την εικόνα προτιμάτε", λέει. "Δεν φαίνεται πουθενά το σχολείο της καθολικής ιεραποστολής. Τα παιδιά που φορούν λαστιχένια σανδάλια από την Ιαπωνία και μπλουζάκια με σήματα των αναψυκτικών του Πρώτου Κόσμου ή ροκ συγκροτημάτων. Τα γουώκμαν και τα φορητά ραδιόφωνα. Οι ντενεκεδένιες στέγες στις παραδοσιακές καλύβες. Τα αποτσίγαρα των Μάλμπορο στα μονοπάτια της ζούγκλας".

..."Ναι, ναι, είστε οι αφέντες του κόσμου και οι σκλάβοι του ρολογιού!"

...Ο Χορστ κούνησε το κεφάλι σαν άνθρωπος που έχει πέσει σε λάθος καρτούν. "Ινσταπόλ... ποσοστά θεαματικότητας... Στ' αλήθεια πιστεύετε ότι η Κεντρική Υπηρεσία Πληροφοριών παίρνει αποφάσεις μ' αυτό τον τρόπο;"

..."Δυσκολεύομαι να πιστέψω ότι οι ηγέτες του στρατιωτικού επικυρίαρχου του πλανήτη παίρνουν τέτοιες αποφάσεις σαν... σαν... σαν την Αρλήν Μπερκόφσκι, σαν... σαν... στελέχη τηλεόρασης".
"Σκέψου το σαν ηλεκτρονική δημοκρατία εν δράσει", είπε ο Φράνκερ κυνικά.
"Είναι φρικτό!" είπε ο Κλίνγκερμαν με μια έκφραση σοβαρότητας κι ευπρέπειας.
Ο Φράνκερ γέλασε. Η Κέλλυ γέλασε. Ούτε κι ο Καρλ μπόρεσε να κρατήσει τα γέλια του, βλέποντας αυτό τον τρομοκράτη να κάθεται εκεί με το εκρηκτικό γιλέκο του και το Ούζι του, μ' αυτή την έκφραση ενάρετης αγανάκτησης.

..."Ένα κερατένιο τηλεοπτικό σώου κατάδικό μας;" αναφώνησε ο Νάιτζελ. "Καταλάβαμε αυτό το γαμημένο σταθμό και η καριόλα η κυβέρνηση των Γιάνκηδων μας δίνει τηλεοπτικό σώου για τον δώσουμε πίσω;"
"Όχι η κυβέρνηση", είπε ο Κέλλυ Τζόρνταν, "δεν θα είναι στη Δημόσια Τηλεόραση, θα συνδικάρεται εμπορικά από το ΣτάρΝετ".
"Θέλεις να πεις με διαφημίσεις και κέρατα;"
Η Κέλλυ σήκωσε τους ώμους. "Μπορούμε να επιμείνουμε, φαντάζομαι, να είναι μόνο για οικολογικά ασφαλή προϊόντα ή κάτι τέτοιο".

..."Η Κεντρική Υπηρεσία Πληροφοριών συμφώνησε προσωρινά να μας επιτρέψει να κάνουμε μια ζωντανή εκπομπή διάρκειας μέχρι μιας ώρας γι' αυτό... γι' αυτό Το Σώου των Κομμάντο του Πράσινου Στρατού... με την επιφύλαξη της οριστικοποίησης μιας συμφωνίας η οποία να ανταποκρίνεται στους όρους της CIA".

..."Απειλείς να ανατινάξεις κτίρια και να σκοτώσεις ανθρώπους, και είσαι τόσο αγνός που δεν θέλεις να χρησιμοποιήσεις τη δύναμη των διασημοτήτων;" είπε απότομα. "Δεν είναι ιδεαλισμός αυτό, είναι βλακεία. Οι άνθρωποι ανοίγουν την τηλεόραση για να δουν μεγάλα αστέρια. Κρέμονται από το στόμα τους. Τους ακούνε. Λαχταρούν να γίνουν σαν κι αυτούς, οπότε τους μιμούνται. Χρησιμοποιούνται για να πουλήσουν αυτοκίνητα, και σκυλοτροφές, και αποσμητικά, και πολιτικούς, γιατί όχι τους Κομμάντο του Πράσινου Στρατού σαν μαζικό κίνημα;"

..."Μιλάμε για την πραγματικότητα ή για την ταινία;" ζήτησε να μάθει ο Χορστ.
"Υπάρχει διαφορά;" είπε ο Αιζακς.

...Ναι, τα βρωμο-ινσταπόλ είχαν αποδείξει την ακρίβειά τους πριν από πολύ καιρό. Αλλά τουλάχιστον απ' ό,τι ήξερε ο Έντι, κανείς δεν είχε φτάσει στο σημείο να τρέχει ινσταπόλ σε πραγματικό χρόνο κατά την εξέλιξη μιας είδησης. Του φαινόταν κατά κάποιον τρόπο ανατριχιαστικό, ότι παραβίαζε μια βαθιά δημοσιογραφική αρχή στην οποία δεν μπορούσε να δώσει όνομα.
Τι έχει σειρά μετά; Κάποιος κακομοίρης που θέλει να αυτοκτονήσει από ένα περβάζι, με έναν ιερέα να προσπαθεί να τον κατεβάσει μιλώντας του, όλα να μεταδίδονται ζωντανά, με μόνιτορ στημένο ειδικά γι' αυτόν να δείχνει το κρολ των ισταπόλ σε πραγματικό χρόνο; Μικρέ, πηδάς όταν το 50,01% της βοξ ποπούλι πει ναι;

...Τώρα θα με ακούσετε, και δεν θα διακόψετε αν δεν τελειώσω", συνέχισε να λέει ο Αιζακς με κείνη την υπερφυσική, προστακτική φωνή. "Δεν είστε σε θέση να μιλάτε από άμβωνος για χολλυγουντιανές σαχλαμάρες. Δεν καταλάβατε ένα κτίριο πιάνοντας τέσσερα άτομα για ομήρους. Πιάσατε όμηρο την τηλεόραση. Ευθύς-εξαρχής ήταν πόλεμος των μήντια, πόλεμος των ινσταπόλ, πόλεμος της θεαματικότητας, πόλεμος της εικόνας. Θέλεις να σου πω τι πραγματικά θέλεις να διαπραγματευτώ εκ μέρους σου, Κλίνγκερμαν;"

...Όμως η ευφρόσυνη ανακούφιση του Έντι Φράνκερ σκιαζόταν από την αηδία που ένιωθε. Και το θυμό. Και κάποια συμπάθεια γι'αυτούς τους φουκαράδες, αξιολύπητους τρομοκράτες η οποία δεν είχε καμία σχέση με το λεγόμενο Σύνδρομο της Στοκχόλμης.
Θα χρειαζόταν καινούριο όνομα γι' αυτό.
Το Σύνδρομο του Χόλλυγουντ ήταν η μόνη επιλογή.
Ακόμα στη σώου-μπίζνες;
Αυτοί οι αφελείς κακομοίρηδες είχαν κλειστεί εκεί από την πρώτη μέρα, από την πρώτη ακόμα μέρα που είχαν πιάσει τα μήντια για ομήρους. Ή που νόμιζαν ότι τα είχαν πιάσει ομήρους. Από την αρχή, δεν είχαν την παραμικρή ελπίδα. Και τώρα δεν είχαν καμία επιλογή.
Τώρα, αναπόφευκτα, ο κύκλος είχε κλείσει.
Τα μήντια κρατούσαν όμηρους τους τρομοκράτες.

Παρουσιάζεται χάρη στην ευγενική προσφορά των Εκδόσεων Πάρα Πέντε,
και περιέχεται στο βιβλίο του Norman Spinrad «Οι Ειδήσεις των 11».