Jaroslav Veis
Μετάφραση: Μαρίνα Λώμη

A, αυτά τα καταραμένα, ελεεινά, τα άθλια πλοία. Μάλιστα κύριε, αυτά μας κατέστρεψαν. 'Ο,τι άλλο και ν' ακούσετε, μην το πιστέψετε. Ξέρω, ξέρω, τον τελευταίο καιρό έχουν ξεφυτρώσει ένα σωρό θεότρελοι προφήτες και δημαγωγοί - ίσως κι εσείς να είστε ένας απ' αυτούς - και κυκλοφορούν από σπηλιά σε σπηλιά προσπαθώντας να μας πείσουν πως δεν έφταιγαν τα διαστημόπλοια, άλλά εμείς οι ίδιοι...

Μαζεύετε απόψεις, λέτε; Θέλετε να σας πω ό,τι θυμάμαι καθώς και τη γνώμη μου για όλα αυτά... χμ... Και γιατί να το κάνω; Α, κατάλαβα, για να φτιάξετε ένα χρονικό, για τους απογόνους μας... Είστε δηλαδή τόσο σίγουρος, κύριε, ότι θα υπάρξουν απόγονοι;

Δεν βαριέστε όμως, έτσι κι αλλιώς έχουμε μπόλικο καιρό. Εντάξει, θα σας πω τι νομίζω για όλα αυτά. Γιατί εγώ είμαι ακόμη σε θέση να σκέφτομαι ορθά, κύριε, παρ' όλο το χαλασμό που έγινε. Και θυμάμαι τα πάντα πολύ καλά. Έτσι, αν ο εγκέφαλός σας δεν έχει μαλακώσει από το στρόντιο...

'Η μήπως έχει; Έχετε ξεχάσει, κύριε, τη θαυμάσια ζωή που ζούσαμε; Τα πράγματα που είχαμε; Τηλεοράσεις, αυτοκίνητα, κλιματισμό, ψυγεία γεμάτα κατεψυγμένα τρόφιμα. Για να μη μιλήσουμε για τα φοβερά ποτά που μπορούσες να πιεις οπουδήποτε! Όχι, φίλε μου, δεν είναι δυνατόν να τα ξεχάσουμε όλα αυτά, όλα αυτά ήταν ο πολιτισμός, καταλαβαίνετε;

Και δεν είναι μόνον αυτά. Να θυμάστε απλώς ότι είχαμε χιλιάδες πράγματα κι ακόμη περισσότερα, πριν να 'ρθουν... Ναι, αυτό είναι. Πριν να 'ρθουν τα χρυσά διαστημόπλοια. 20 Ιουνίου 1989, καλέ μου κύριε. Μην τολμήσει κανείς να αμφισβητήσει αυτή την ημερομηνία, είναι χαραγμένη για πάντα στη μνήμη μου με μαύρα γράμματα. Στις επτάμισι ακριβώς το πρωί. Τότε άρχισαν όλα - και μέσα σε μια βδομάδα όλα είχαν τελειώσει.

Κανείς δεν τα είδε να καταφθάνουν, κύριέ μου. Και μπορώ να πω ότι αυτό ήταν που τρόμαξε πιο πολύ τον κόσμο. Βγήκαν άχρηστα όλα τα ραντάρ και οι ανιχνευτές που είχαν στήσει οι καραβανάδες. Βρέθηκαν μπροστά μας έτσι απλά και ξαφνικά. Τεράστιοι χρυσοί κύλινδροι, που άστραφταν στον ήλιο σαν διαφήμιση για κάποια καινούρια μάρκα πούρων. Μόνο που καμιά καινούρια μάρκα πούρων δεν εμφανίστηκε τότε. Ούτε και πριν...

Και σίγουρα όχι μετά...

Οι τύποι που έβγαζαν λεφτά από τις γνώσεις τους για τέτοιου είδους φαινόμενα είπαν ότι αυτά τα περίεργα πούρα κρέμονταν τρία περίπου χιλιόμετρα πάνω από την επιφάνεια της Γης. Κι ευθύς εξ αρχής δήλωσαν με σιγουριά ότι δεν μπορούσαν να είναι τίποτε άλλο από διαπλανητικά σκάφη φερμένα από κάποιο σημείο του διαστήματος. Για να μην τα πολυλογώ, είπαν δηλαδή ότι οι επισκέπτες που τόσο χρόνια περιμέναμε είχαν έρθει. Κάπως απροειδοποίητα, δυστυχώς.

Ωραία επίσκεψη κι αυτή! Εκεί να δεις πανικός! Θυμάστε τις εφημερίδες τι φασαρία έκαναν; Κι οι αυτοκτονίες! Ξαφνικά όλοι έχασαν τα λογικά τους, άλλοι από τρόμο, άλλοι από ενθουσιασμό και οι πιο ηλίθιοι απλώς από περιέργεια. Τι έκανα εγώ, θα μου πείτε. Εγώ, καλέ μου κύριε, τα 'χα κάνει επάνω μου, γιατί από την πρώτη στιγμή κατάλαβα ότι αυτά τα καταραμένα χρυσά παιχνιδάκια θα μας έφερναν μεγάλη δυστυχία.

Εκείνη την πρώτη μέρα έγινε χαμός! Αστυνομικοί και στρατιώτες έτρεχαν πάνω-κάτω κραδαίνοντας κλομπ, και μπορώ να πω ότι κάμποσες εκατοντάδες άνθρωποι τα τίναξαν εκείνη τη μέρα σ' όλες τις μεγάλες πόλεις, μόνο και μόνο σε συγκρούσεις αυτοκινήτων. Και μετά ήρθε αυτή η απειλητική σιωπή, γεμάτη αβεβαιότητα και φόβο! Όλοι περίμεναν να δουν τι σόι αντιμετώπιση θα παρουσίαζαν οι λεβέντες που είχαμε ψηφίσει στις εκλογές.

Τελικά, δεν ξέρω αν το θυμόσαστε, οι πολιτικοί έκαναν το μόνο πράγμα που είναι πραγματικά ικανοί να κάνουν από την εποχή του Χριστού. Ένιψαν τας χείρας τους... Και πέταξαν το μπαλάκι στους δόκτορες και τους επιστήμονες κάθε πιθανού επιστημονικού κλάδου. Τους μπάρκαραν σε αεροπλάνα, τους κάθισαν μπροστά σε πομπούς και κομπιούτερ... όλα αυτά για να έρθουν σε επαφή με τους εξωγήινους. Επαφή, καλά τώρα!

Αυτοί όμως οι εξωγήινοι... Ανάθεμά τους όλους. Μπορείτε να το φανταστείτε αυτό; Αντιπρόσωποι από τα Ηνωμένα Έθνη, όλα τα μεγάλα κεφάλια, οι πολιτικοί, ο ίδιος ο Πάπας - κάθε είδους άνθρωποι στράφηκαν σ' αυτούς, τους καλωσόρισαν, τους προειδοποίησαν, τους έστειλαν μηνύματα κοσμοϊστορικής σημασίας... κι αυτοί οι κάφροι... ανάθεμά τους. Συνέχισαν να κάθονται μέσα στα χρυσαφένια πούρα τους χωρίς να βγάζουν άχνα. Κάθονταν κρεμασμένοι στον ουρανό λες και ήταν δικός τους, είχαν μάλιστα το θράσος να μας αντανακλούν και τις ηλιακές ακτίνες.

Ξέρετε τι ήταν η δημοκρατία, κύριέ μου; Και η κοινή γνώμη; Πηγαίνετε να ρίξετε μια ματιά στην παραλία όταν ανεβαίνει η άμπωτης, και μέσα σε λίγες ώρες τα νερά φτάνουν ως την αμμουδιά. Φανταστείτε τότε ένα κύμα δέκα φορές, όχι, εκατό φορές ψηλότερο, ένα κύμα ανθρώπινης σύγχυσης, θυμού, φόβου, μίσους, τρέλας... Αυτό έγινε τη δεύτερη μέρα, κύριε. Όταν ο κόσμος άκουσε στην τηλεόραση ότι "κάθε προσπάθεια επαφής με τους εξωγήινους στάθηκε άκαρπη ως τώρα», ξεχύθηκε στους δρόμους. Αρχισαν να λεηλατούν τα μαγαζιά, να σκοτώνουν, να βιάζουν, να καταστρέφουν γραφεία. Ο στρατός πήρε διαταγή να χρησιμοποιεί πραγματικές σφαίρες, κι όταν επιτέλους αργά τη νύχτα κατάφεραν να θέσουν την κατάσταση υπό έλεγχο, χρειάστηκε να στείλουν φορτηγά και εκσκαφείς για να καθαρίσουν τους δρόμους από τα πτώματα. Το πρωί μια στρατιωτική δικτατορία είχε αντικαταστήσει την πολιτική κυβέρνηση.

Μια τέτοια αλλαγή πολιτεύματος αποτελούσε τρομερό πλήγμα για τους θεσμούς μας, κύριε, αλλά δεν είχε απολύτως καμιά επίπτωση πάνω στο κεντρικό πρόβλημα.

Με δημοκρατία ή δικτατορία, τα χρυσά διαστημόπλοια συνέχιζαν να κρέμονται προκλητικά στον ουρανό μας.

Καταλαβαίνετε θράσος! Και τι κίνδυνος μας απειλούσε! Τώρα πια ήταν ξεκάθαρο για όλους μας ότι αυτοί που κρέμονταν πάνω από τα κεφάλια μας δεν ήταν επισκέπτες, αλλά εισβολείς. Ωμοί και ύπουλοι. Όλοι όσοι δεν ήταν απασχολημένοι να θάβουν τους νεκρούς τους-αλλά ακόμη κι αυτοί-όλοι μας περιμέναμε να δούμε τι θα έκανε η νέα κυβέρνηση... τι μπορούσε να κάνει.

Και πρέπει να σας πω εξ αρχής, κύριε, ότι το φταίξιμο δεν είναι των στρατηγών. Έκαναν ό,τι μπορούσαν, και στο κάτω-κάτω δεν είναι δικό τους λάθος αν...

Ναι, βέβαια, ήταν ανόητο να στηρίζεται κανείς στα συμβατικά όπλα, αλλά ποιος μπορούσε να το ξέρει από την αρχή; Καταδιωκτικά αεροπλάνα, αντιαεροπορικά, πολυβόλα... ποιος μπορούσε να ξέρει πως όλα αυτά δεν θα είχαν κανένα αποτέλεσμα, σαν να γαργαλάς έναν ελέφαντα με ένα άχυρο;

Στο κάτω-κάτω πρέπει να παραδεχτούμε ότι οι στρατηγοί έπιασαν γρήγορα την κατάσταση. Μέσα σε δύο ώρες είδαμε πυραύλους να σχίζουν τον αέρα.

Θα με πιστέψετε κύριέ μου αν σας πω ότι αυτά τα χρυσά πούρα άρπαξαν τουλάχιστον εκατό βλήματα το καθένα; Και παρ' όλα αυτά...

Ανάθεμά τα. Ούτε είδηση δεν πήραν. Ούτε μια γρατσουνιά δεν φάνηκε πάνω τους. Επί τρία μερόνυχτα ο στρατός μας εκτόξευσε εναντίον τους ό,τι τελειότερο είχαμε στον τομέα των βλημάτων... κι αυτά ούτε που αντέδρασαν. Απλώς γελούσαν μαζί μας από ψηλά.

Η πρώτη στρατιωτική κυβέρνηση έπεσε την τέταρτη νύχτα όταν ο επικεφαλής της πρότεινε παράδοση, και το πρωί της πέμπτης μέρας τα πράγματα σκούρυναν πραγματικά! Τότε μπήκαν στη μέση οι πραγματικοί χασάπηδες και η τηλεόραση μας είπε να χωθούμε στα καταφύγια. Τα αντιατομικά καταφύγια, βέβαια.

Εδώ, κύριέ μου, οφείλω να ομολογήσω ότι δεν την είδα την τελική πανωλεθρία με τα ίδια μου τα μάτια. Ευτυχώς. Ο ουρανός δεν φαίνεται πολύ καθαρά από τα καταφύγια. Και από κάποιο θαύμα ήμουν ένας από τους λίγους τυχερούς που κατάφερε να βρει ένα γερό καταφύγιο. Όμως κι εσείς είχατε τύχη, ε; Γι' αυτό είμαστε κι οι δύο εδώ και προσπαθούμε να μιλήσουμε.

Θα θυμάστε βέβαια την έκρηξη. Ήμασταν πενήντα μέτρα κάτω από τη Γη - πρέπει να ήταν σκέτη κόλαση, πολύ πιο πάνω από της Χιροσίμα, βόμβες ατομικές και υδρογόνου και νετρονίου - εξαπέλυσαν τα πάντα, ακόμη και τους πιο κρυφούς τύπους. Και παρ' όλα αυτά -

Ανάθεμά τους. Θυμάστε, κύριε; Πρέπει να θυμάστε. Λίγες μέρες αργότερα - ίσως να ήταν και ώρες, ποτέ δεν είμαι σίγουρος γι' αυτά - συρθήκαμε έξω από τα καταφύγια και το πρώτο πράγμα που κάναμε ήταν να κοιτάξουμε ψηλά-στον ουρανό, κι όχι το χαλασμό και τα ερείπια γύρω μας.

Φυσικά ήταν πάντα εκεί. Αυτά τα καταραμένα χρυσά πούρα, αμετακίνητα, έλαμπαν άθικτα πάνω από έναν κόσμο που είχε σχεδόν εξαφανιστεί λίγα χιλιόμετρα πιο κάτω.

Δεν ξέρω πόσοι από μας απορροφήσαμε στρόντιο στα κόκαλά μας τις υπόλοιπες μέρες, τους μήνες κάι τα χρόνια-δεν τα καταλαβαίνω πολύ καλά αυτά τα πράγματα. Το βασικό όμως για μένα είναι ότι βρίσκομαι εδώ, ζωντανός. Και είμαστε αρκετοί. Καταλαβαίνετε τι εννοώ; Είναι αλήθεια ότι είμαστε σκορπισμένοι σε μικρές ομάδες, μένουμε σε σπηλιές, υποφέρουμε από ένα σωρό δεινά, αρρώστιες, κρύο, πείνα. Αλλά έχουμε διατηρήσει το ακατάβλητο ανθρώπινο θάρρος μας, κύριε. Είμαστε ακόμη εδώ, δεν κατάφεραν να μας εξαφανίσουν εντελώς, κι έτσι μπορούμε να εξακολουθήσουμε να τους μισούμε.

Καταλαβαίνετε τι θέλω να πω; Πρέπει να το πιάσατε το νόημα μου. Όσο υπάρχουμε εδώ, υπάρχει και η ελπίδα.

Κάποια μέρα θα τους τα ξεπληρώσουμε όλα. Όλα όσα μας έκαναν. Κάποια μέρα.

Στο μεταξύ όμως, χμ... κοιτάξτε τα πόσο ήρεμα κρέμονται εκεί ψηλά. Αυτά τα καταραμένα, ελεεινά, άθλια... Μόνο που τα βλέπω με πιάνει τρέλα!