|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Παραγωγή: Σταύρος Τορνές, Ελληνικό Κέντρo Κινηματογράφου,
Σκηνοθεσία, Σενάριο: Σταύρος Τορνές,
Φωτογραφία: Σταμάτης Γιαννούλης,
Ντεκόρ: Δημήτρης Κακουλίδης,
Μοντάζ: Δήμος Θέος,
Καλλιτεχνικός σύμβουλος: Charlotte Van Gelder,
Ηθοποιοί: Σταύρος Τορνές, Ελένη Μανιάτη, Κυριάκος Βιλανάκης, Μήτσος Αγγελακόπουλος.
'Εγχρωμη -Διάρκεια: 82'
Αντλώντας τον τίτλο από τη γλώσσα των τσιγγάνων, ο Σταύρος Τορνές, γίνεται ο ίδιος Μπαλαμός, καταδικασμένος να περιπλανιέται διαρκώς. Ψάχνει ν' αγοράσει ένα άλογο και μ' αυτό να καλπάσει στον κόσμο της φαντασίας, όπου οι διαστάσεις του χρόνου και του χώρου χάνουν την αρχική τους σημασία. Μεταμορφώνεται σε βρυκόλακα που πίνει το αίμα των αλόγων, όπως ο Κυριάκος (ο έμπορος των ζώων) ταξιδεύει στην αρχαιότητα και στη Μεσοποταμία, γίνεται προφήτης και σκλάβος πριν σκαρφαλώσει στον 'Ολυμπο των Θεών. Εικόνες και καταστάσεις γλιστρούν πάνω στη λεπτή, διαχωριστική γραμμή μεταξύ πραγματικότητας και φαντασίας, σε τούτη την ταινία που γυρεύει το μυστικό της αυθεντικής έκφρασης, θυμίζοντας πως η παρακολούθηση του κινηματογράφου αποτελεί την άλλη όψη του ονείρου. Ποίηση, φαντασία, λυρισμός, με τα πιο απλά υλικά του κόσμου και με ελάχιστα μέσα, που ο Σταύρος Τορνές (και το alter ego του, η Σαρλότ Βαν Γκέλντερ) μέχρι τέλους υπηρέτησαν με συνέπεια τις αξίες της "φτωχής τέχνης".
Ήθελα να αγοράσω ένα άλογο που θα με πήγαινε σε μέρηπου δεν φτάνει εύκολα άνθρωπος.
Ήρθα σε επαφή με τους εμπόρους αλόγων και δεν αγόρασα άλογο.
Αρχισα την ταινία με αυτήν την επιθυμία για ένα άλογο ακόμα ζωντανή μέσα μου.
Ο Κυριάκος, ο έμπορος αλόγων είναι ο άνθρωπος που με οδήγησε σε μέρη όπου η κάμερα δεν μπορεί να φτάσει εύκολα.
Έτσι ζωντάνεψε ο χαρακτήρας του Μπαλαμός. Όπως λέει και τ' όνομά του, είναι ένας άνθρωπος που πετά μέσα σε εξάρσεις, που βρίσκεται πάντα σε κίνηση. Ο Μπαλαμός δε φαίνεται να έχει κάποιο συγκεκριμένο στόχο στο μυαλό του. Περιπλανιέται σε ένα όνειρο και μπλέκεται σε καταστάσεις που έρχονται στο δρόμο του, χωρίς ενδοιασμούς. Πότε-ποτέ συναντάει τον Κυριάκο, που εμφανίζεται με διάφορες μεταμφιέσεις: πότε σαν Μάγος, πότε σαν Μεγάλο Αφεντικό, πότε σαν Έμπορος Βοδιών ή σαν Χαλδαίος Αρχιερέας. Με όποια μεταμφίεση, ο Κυριάκος ασκεί μια ακαταμάχητη γοητεία στον Μπαλαμό.
Αυτό το είδος εξέλιξης κάνει το χρόνο να παύει να αποτελεί όριο. Ο Μπαλαμός οδηγείται σαν κατηγορούμενος σε ένα μεσαιωνικό δικαστήριο, ένας σκλάβος της πρώιμης χριστιανικής περιόδου. Συναντάει τη Γιέτι, ακούει το χρησμό της Πειθίας δίπλα στο ποτάμι, φιλάει το χέρι του Προφήτη που έγινε μάρτυρας της σταύρωσης του Χριστού και τελικά, στο βουνό Όλυμπος μεταβάλλεται σε μια δρακουλιάρικη φιγούρα που πίνει αίμα αλόγων.
Του αφαιρέθηκε το δώρο με το οποίο είχε προικισθεί: την ικανότητα να συνεχίζει. Ταξιδεύει με ταξί, όπως και όλοι οι άλλοι. Ο Μπαλαμός είναι ταινία.
Σταύρος Τορνές (1934·1988)
Γεννημένος στην Αθήνα, έζησε πολλά χρόνια στη Ρώμη, όπου γύρισε ορισμένες ταινίες (μεταξύ των οποίών, "Αντιό Ανατολία", "Εξωπραγματικό" και η πρώτη του μεγάλου μήκους, "Coatti"), ενώ δούλεψε και στον ιταλικό κινηματογράφο ως ηθοποιός ("Αλονζανφάν" κ.ά.). Με τον Κώστα Σφήκα, συνυπογράφει το ντοκυμαντέρ "Θηραϊκός 'Ορθρος" (1967). Επιστρέφοντας στην Ελλάδα κερδίζει το βραβείο κριτικών το 1982, με τον "Μπαλαμό". Ακολουθούν. "Καρκαλού" (1984), "Ντανίλο Τρέλες" (1986) και '°Ενας ερωδιός για τη Γερμανία" (1987).